ഇന്ദുലേഖ - അഞ്ചു് - പഞ്ചുമേനോന്റെ ക്രോധം

അഞ്ചു്

പഞ്ചുമേനോന്റെ ക്രോധം

തന്റെ സമ്മതംകൂടാതെ ശിന്നനെ മദിരാശിക്കു കൊണ്ടുപോയതുകൊണ്ടും , ശീനുപട്ടരുടെ അധികപ്രസംഗമായ വാക്കുകളെക്കൊണ്ടും പഞ്ചുമേനോന്നു ക്രോധം സഹിച്ചുകൂടാതെയായി. താന്‍ നേരിട്ടുകാണുന്ന സര്‍വ്വജനങ്ങളേയും ഒരുപോലെ ശകാരവും , പാടുള്ളേടത്തു പ്രഹരവും തുടങ്ങി. ഒന്നാമത്— ചാത്തരമേനോനെ വിളിക്കാന്‍ പറഞ്ഞു . വളരെ സാധുവും ക്ഷമാഗുണമുള്ളവനും ആയ ചാത്തരമേനോന്‍ പഞ്ചുമേനോന്റെ മുമ്പില്‍ വന്നു പഞ്ചപുച്ഛമോടെ ഭയപ്പെട്ടുകൊണ്ടുനിന്നു.

പഞ്ചുമേനോന്‍: എടാ കുരുത്തംകെട്ട കഴുവേറി ,തെമ്മാടി , ശിന്നനെ മദിരാശിക്ക് അയച്ചുവോ? എടാ! ചാത്തരമേനോന്‍: ശിന്നനെ മദിരാശിക്കു മാധവന്‍ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി.

പഞ്ചുമേനോന്‍: നിന്റെ സമ്മതം കൂടാതെയോ ? ചാത്തരമേനോന്‍: എന്നോടു പ്രത്യേകം സമ്മതം ഒന്നും ചോദിച്ചിട്ടില്ലാ . പഞ്ചുമേനോന്‍: നിന്റെ സമ്മതം കൂടാതെയോ കൂടീട്ടോ കൊണ്ടുപോയതു് ?— അതുപറ ,തെമ്മാടീ, അതുപറ. ചാത്തരമേനോന്‍: ഞാന്‍ വിരോധിച്ചിട്ടില്ലാ . പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്തുകൊണ്ടു നീ വിരോധിച്ചിട്ടില്ലാ? എനിക്ക് ഈ കാര്യം സമ്മതമല്ലെന്നു നീ അറിയില്ലേ? പിന്നെ എന്തുകൊണ്ടു വിരോധിച്ചിട്ടില്ലാ? ചാത്തരമേനോന്‍: വയിലമ്മാമനോടു് അച്ഛന്‍ ചോദിച്ചു സമ്മതം വാങ്ങി എന്നു പറഞ്ഞു . പഞ്ചുമേനോന്‍: ഏതു് അച്ഛന്‍ ? കോമട്ടിയോ ? ആ കുരുത്തംകെട്ട കോമട്ടിയെ തറവാട്ടില്‍ കയറ്റിയ മുതല്‍ ഇവിടെ കുരുത്തക്കേടേ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളു . ആ കോമട്ടി നിന്നോടു് എന്താണു പറഞ്ഞതു്? ചാത്തരമേനോന്‍: അച്ഛന്‍ ചോദിച്ചു സമ്മതം വാങ്ങി എന്നു് എന്നോടു ഗോപാലനാണു പറഞ്ഞതു്. പഞ്ചുമേനോന്‍: ഗോപാലനെ വിളിക്കു്.

ഈ ഗോപാലന്‍ കുറെ ധൃതിക്കാരനും അവിവേകിയും ആയ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരനാണു്. കല്‍പനപ്രകാരം ഗോപാലന്‍ കാരണവരുടെ മുമ്പില്‍ വന്നു നിന്നു .

പഞ്ചുമേനോന്‍: നിന്നോടു നിന്റെ അച്ഛന്‍ കോമട്ടി എന്താണെടാ പറഞ്ഞതു് ? ശിന്നനെ അയയ്ക്കാന്‍ ഞാന്‍ സമ്മതിച്ചു എന്നു പറഞ്ഞുവോ ? ഗോപാലന്‍: എന്റെ അച്ഛന്‍ കോമട്ടിയല്ല–പട്ടരാണു് . പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്തു പറഞ്ഞു നീ–കുരുത്തംകെട്ട ചെക്കാ!

എന്നു പറഞ്ഞു് പഞ്ചുമേനോന്‍ എഴുനീറ്റു ഗോപാലനെ രണ്ടു മൂന്നു പ്രഹരിച്ചു . ഗോപാലന്‍: എന്നെ വെറുതെ തല്ലെണ്ട . പഞ്ചുമേനോന്‍: തല്ലിയാല്‍ എന്താണെടാ ? ഇപ്പോള്‍ തല്ലിയില്ലേ ? എന്നിട്ടു് എന്താണു് , നീ കൊണ്ടില്ലേ?

അപ്പൊഴെയ്ക്കു ശങ്കരമേനോന്‍ ഓടിയെത്തി . അമ്മാമന്റെ മുമ്പില്‍ പോയിനിന്നു ഗോപാലനെ പിടിച്ചു് പിന്നില്‍ നിര്‍ത്തി.

പഞ്ചുമേനോന്‍: ശങ്കരാ, ഇവിടെ കാര്യമെല്ലാം തെറ്റിക്കാണുന്നു . കലിയുഗത്തിന്റെ വിശേഷം! ആ കുരുത്തംകെട്ട മാധവന്‍ എന്നെ അവമാനിച്ചതു് എല്ലാം നീ കേട്ടില്ലേ ? അവനെ എന്റെ കഷ്ടകാലത്തിനു് ഞാന്‍ ഇങ്കിരീസ്സു പഠിപ്പിച്ചതിനാല്‍ എനിക്കു വന്ന ദോഷമാണു് ഇതു് . അതു് ഇരിക്കട്ടെ. ഇപ്പോള്‍ ഈ തെക്കും വടക്കും തിരിയാത്ത ഈ ചെക്കന്‍ ഗോപാലന്‍കൂടി എന്നോടു് ഉത്തരം പറയുന്നു. ഇവന്റെ പല്ലു തല്ലിക്കളയണ്ടേ ?

ശങ്കരമേനോന്‍: ഈ കാലത്തു കുട്ടികളോടു് അധികം സംസാരിക്കാതിരിക്കാന്‍ പോകാതെ ഇരിക്കുന്നതാണു നല്ലതു്. ഗുരുത്വം , ലേശമില്ലാത്ത കാലമാണു് . ഞാന്‍ ഇവറ്റകളോടു് ഒന്നും പറയാറില്ല.

പഞ്ചുമേനോന്‍: നിയ്യാണു് ഇവരെയെല്ലാം ഇങ്ങിനെ തുമ്പില്ലാതെ ആക്കുന്നതു് . ആട്ടെ–ചാത്തര, ഇനിമേലില്‍ ചെറുതുരുത്തിക്കളത്തിലെ കാര്യം ഒന്നും നോക്കേണ്ട . കാര്യം ഇപ്പോള്‍ വെക്കണം പിരിഞ്ഞ പണത്തിന്റെ കണക്കും കാണിക്കണം–ഈ നിമിഷം വേണം .

ചാത്തരമേനോന്‍: വലിയമ്മാമന്റെ കല്‍പനപോലെ നടക്കാം .

പഞ്ചുമേനോന്‍: കഴുവേറീ! നിണക്കു വലിയമ്മാമന്റെ കല്‍പനയോ ? കോമട്ടിയുടെ മകന്‍ അല്ലേ എടാ നീ? അതുകൊണ്ടാണു നീ ഇങ്ങിനെ കുരുത്തംകെട്ടുപോയതു് . നിണക്കു വല്ലതും വേണമെങ്കില്‍ എന്റെ ഇഷ്ടം കൂടാതെ ഉണ്ടാകയില്ല . മാധവനു് അവന്റെ അച്ഛന്‍ അധികപ്രസംഗി ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരു കൊടുക്കും . ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ക്കു കുടുംബവും ഇല്ലാ . ആ അഹമ്മതിയാണു് മാധവനു്. നിന്റെ അച്ഛന്‍ കോമട്ടിക്കു് എന്തു തരുവാന്‍ കഴിയും ? സദ്യയില്‍ എച്ചിലില്‍നിന്നു വാരുന്ന പപ്പടവും പഴവും–അല്ലേ ? മറ്റെന്തുണ്ടു് ആ കോമട്ടിക്കു് ? നീ എന്തിനു പിന്നെ ഇത്ര കുറുമ്പുകാണിക്കുന്നു കുരുത്തംകെട്ട ചെക്കാ ! നീ എന്താണു മിണ്ടാത്തതു്?

ചാത്തരമേനോന്‍: എനിക്കു എല്ലാറ്റിനും വലിയമ്മാമന്‍ തന്നേ ഗതിയുള്ളു .

പഞ്ചുമേനോന്‍: പിന്നെ നീ എന്തിനു മാധവനെപ്പോലെ കുറുമ്പുകാണിക്കുന്നു ? ആരാടാ ശിന്നനു ചിലവിന്നു പണം കൊടുത്തതു് ?

ചാത്തരമേനോന്‍: അച്ഛനാണെന്നു പറഞ്ഞു ഗോപാലന്‍ .

പഞ്ചുമേനോന്‍: (ഗോപാലനോടു് ) അങ്ങനെതന്നെയോ ?

ഗോപാലന്‍: അച്ഛനാണു കൊടുത്തതു് . പഞ്ചുമേനോന്‍: അച്ചന്‍—നിന്റെ അച്ചന്‍ പാല എരപ്പാളി! അവനു് എവിടുന്നായിരുന്നു പണം ?

ഗോപാലന്‍: എന്റെ അച്ഛന്‍ കോമട്ടിയല്ല .

ശങ്കരമേനോന്‍: അധികപ്രസംഗം പറയണ്ടാ . പഞ്ചുമേനോന്‍ എണീറ്റു തല്ലാന്‍ ഓടിയെത്തി . ശങ്കരമേനോന്‍ മദ്ധ്യത്തില്‍ ചാടി അമ്മാമന്റെ കോപം ശമിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചതില്‍ രണ്ടുമൂന്നു പ്രഹരം അയാള്‍ക്കും കിട്ടി . പഞ്ചുമേനോന്‍: ശങ്കരാ! ഗോപാലനെ ഏല്‍പിച്ച പറമ്പുകള്‍ എല്ലാം ഇപ്പോള്‍ തിരിയെ വാങ്ങണം. ഈ അസത്തിനു് എനി ഒരു കാശുപോലും ഞാന്‍ കൊടുക്കുകയില്ല .

ഗോപാലന്‍: പറമ്പുകള്‍ എല്ലാം ഞാന്‍ ഒരു കൊല്ലത്തേക്കു കുടിയാന്മാരെ പാട്ടത്തിനു് ഏല്‍പിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു. കൊല്ലം കഴിഞ്ഞേ കുടിയാന്മാരു് ഒഴികയുള്ളു . പഞ്ചുമേനോന്‍: നീ ഒഴിയില്ലേ ? ഗോപാലന്‍: കുടിയാന്മാരാണു് ഒഴിയേണ്ടതു് .

പഞ്ചുമേനോന്‍: നീ ഒഴിയില്ലേ ? നിണക്കു കാണണോ? നിണക്കു കാണണോ ഒഴിയുന്നതു് ? ഗോപാലന്‍: ഒഴിയുന്നതു ഞാന്‍ കണ്ടോളാം . പഞ്ചുമേനോന്‍: നീ ഒഴിയുമോ ഇല്ലയോ ? ഗോപാലന്‍: എന്റെ കെവശം പറമ്പുകള്‍ ഇല്ല .

പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്താണ്—എടാ കള്ളാ–കളവുപറയുന്നുവോ ? നിന്നെ ഞാന്‍ പറമ്പുകള്‍ ഏല്‍പിച്ചിട്ടില്ലെന്നു പറയുന്നുവോ ?

ഗോപാലന്‍: ഏല്‍പിച്ചിട്ടില്ലെന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞില്ല . ഞാന്‍ ഒരു കൊല്ലത്തേക്ക് ആളെ ഏല്‍പിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നാണു പറഞ്ഞതു് .

പഞ്ചുമേനോന്‍: നീ ഓരോ ദുസ്തര്‍ക്കങ്ങള്‍ പറയുന്നുവോ ? എന്നു പറഞ്ഞു് മേനോന്‍ എണീറ്റു പിന്നെയും തല്ലാന്‍ ഓടിയെത്തി . ഗോപാലന്‍ ഓടിക്കളഞ്ഞു. പിന്നാലെതന്നെ വൃദ്ധനും മുമ്പില്‍ ഗോപാലനും ഓടി അകത്തുനിന്നു പുറത്തുചാടി . മിറ്റത്തു് ആസകലം ഓടി; ഒടുവില്‍ കിടങ്ങിന്റെ വാതില്‍ ഓടി ടക്കുമ്പോള്‍ പഞ്ചുമേനോന്‍ വീണു കാലിന്റെ മുട്ടുകള്‍ പൊട്ടി . അപ്പോഴേക്കു ശങ്കരമേനോന്‍ ചെന്നു പിടിച്ചു് എടുത്തു . പഞ്ചുമേനോന്‍ വലിയ ദേഷ്യത്തോടുകൂടി പിന്നെയും ഓടാന്‍ ഭാവിച്ചു . ശങ്കരമേനോന്‍ പിടിച്ചുനിര്‍ത്തി സാന്ത്വനവാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞു .

പഞ്ചുമേനോന്‍: നാരായണ!–കാലവെഭവം നോക്കൂ–കലിയുഗത്തിന്റെ ഒരു വിശേഷം ! ഈ കുരുത്തംകെട്ട ചെക്കന്റെ വഴിയെ ഓടി വീണു് ഇതാ എന്റെ കാലുകള്‍ പൊട്ടി . ഞാന്‍ ഇതെല്ലാം അനുഭവിക്കാറായല്ലൊ . കുമ്മിണിക്കും ഈ കുരുത്തംകെട്ട കുട്ടികള്‍ക്കും എനി അര പയിസ്സപോലും അനുഭവമുള്ള യാതൊരു വസ്തുവും കൊടു രുതു് ; സകലവും ഇന്നു് ഏറ്റുവാങ്ങണം ശങ്കരാ. വാലിയക്കാരും ദാസിമാരും ചോറുതിന്നുന്നതുപോലെ ചോറുമാത്രം തിന്നോട്ടെ. എന്നുംപറഞ്ഞു പഞ്ചുമേനോന്‍ അതി ദേഷ്യത്തോടെ മാധവന്റെ അച്ഛന്‍ ഗോവിന്ദപ്പണിരെ ഒന്നു ശകാരിക്കണം എന്നു നിശ്ചയിച്ചു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭവനത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു . വഴിയില്‍വെച്ചു് ശീനുപട്ടരെ കണ്ടു. പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്താണു താന്‍ മിനിയാന്നു മാളികയിന്മേല്‍ നിന്നു പറഞ്ഞതു് ? ശീനുപട്ടര്‍: എന്തോ എനിക്കോര്‍മ്മയില്ല . പഞ്ചുമേനോന്‍: കോമട്ടീ! ഓര്‍മ്മയില്ലേ ? ശീനുപട്ടര്‍: എന്തിനു ബ്രാഹ്മണരെ വെറുതെ അപമാനമായ വാക്കു പറയുന്നു ? പഞ്ചുമേനോന്‍: ബ്രാഹ്മണന്‍ ! താന്‍ ബ്രാഹ്മണനല്ല . താന്‍ എന്താണു പറഞ്ഞതു് ? ശീനുപട്ടര്‍ക്കും കുറെ ദേഷ്യം വന്നു .

ശീനുപട്ടര്‍: നിങ്ങള്‍ കുട്ടിയെ കഴുവിന്മേല്‍ കയറ്റാന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ അങ്ങിനെ അല്ല ഇങ്കിരിയസ്സു പഠിപ്പിക്കാറു് എന്നു ഞാന്‍ പറഞ്ഞു . പഞ്ചുമേനോന്‍: താന്‍ എനി മേലില്‍ എന്റെ വീട്ടില്‍ കട കടക്കരുതു്.

ശീനുപട്ടര്‍: ഓ–ഹൊ. എനിക്കു പൂര്‍ണ്ണസമ്മതം. കടക്കുന്നില്ല.

പഞ്ചുമേനോന്‍: ഇവിടെ ഊട്ടുപുരയിലും അമ്പലത്തിലും കാണരുതു് .

ശീനുപട്ടര്‍: അതു നിങ്ങളുടെ കല്‍പനയല്ലാ . എല്ലാ ഊട്ടുപുരയിലും അമ്പലത്തിലും ബ്രാഹ്മണനു പോവാം. പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്റെ ഊട്ടിലും അമ്പലത്തിലും എന്റെ സമ്മതംകൂടാതെ താന്‍ കടക്കുമോ? കാണട്ടെ എന്നാല്‍.

ശീനുപട്ടര്‍: എന്താണു കാണാന്‍ ? ശരിയായിട്ടു കടക്കും. വിരോധിച്ചാല്‍ ഞാന്‍ നിങ്ങളെ മേല്‍ അന്യായം കൊടുക്കും.

പഞ്ചുമേനോന്‍ “എന്തു പറഞ്ഞൂ കോമട്ടീ , ” എന്നു പറഞ്ഞു പട്ടരുടെ നേരെ അടുത്തു . ഈ ഒച്ചയും കൂട്ടവും എല്ലാം കേട്ടു ശങ്കരമേനോന്‍ ഓടിയെത്തി . പട്ടരോടു് ഓടിക്കോളാന്‍ ഭാവംകൊണ്ടു് അറിയിച്ചു. താന്‍ അമ്മാവന്റെ അടുത്തുപോയിനിന്നു സമാധാനം പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.

പഞ്ചുമേനോന്‍: ഈ ശീനുപട്ടരെ ഈ ദിക്കില്‍ ഞാന്‍ എനി കാണരുതു് . അയാള്‍ എന്റെമേല്‍ അന്യായംകൊടുക്കുമ്പോല്‍! അസത്തു് , ദുഷ്ടന്‍ , പാപി , ദിവാന്‍ജി അമ്മാമന്റെ കൂടെ കുട്ടിപ്പട്ടരായി നടന്നവനാണു് ഈ കോമട്ടി . എന്റെ വിഡ്ഢിത്തം കൊണ്ടു തറവാട്ടില്‍ കയറ്റി . അവന്റെമാതിരിതന്നെ അസത്തുക്കളായ രണ്ടുനാലു കുട്ടികളേയും ഉണ്ടാക്കിവെച്ചു് . അവരു നിമിത്തം ഇപ്പോള്‍ എന്റെ സ്വന്തം മരുമകന്‍ , എന്റെ സ്വന്തം കുട്ടി മാധവനുമായിട്ടു തന്നെ ഞാന്‍ ശണ്ഠ ഇടാന്‍ കാരണമായി . “സ്വന്തം കുട്ടി മാധവന്‍ ” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ഈ ശുദ്ധാദാവിനു് എടത്തൊണ്ട വിറച്ചു കണ്ണുനീര്‍ വന്നുപോയി.

ശങ്കരമേനോന്‍: മാധവന്‍ ഇങ്ങിനെയൊന്നും ആവുകയില്ല . അവന്‍ എന്തോ ഒരു ദേഷ്യത്തിന്നു് അവിവേകമായി പറഞ്ഞു പോയി എന്നേയുള്ളു . “അവിവേകമായി പറഞ്ഞുപോയി” എന്നു പറഞ്ഞുകേട്ടപ്പോള്‍ മാധവനെക്കുറിച്ചു പിന്നെയും പഞ്ചുമേനോന്നു കലശലായി ദേഷ്യംവന്നു.

പഞ്ചുമേനോന്‍: നീ ഒരു ബുദ്ധിയില്ലാത്ത കഴുതയാണു് , ശപ്പനാണു് , എരപ്പാളിയാണു് . അവിവേകമായി പറഞ്ഞുപോയോ? മാധവനോ ? ആട്ടെ— അവന്‍ കണ്ടോട്ടെ . അവനെ ഞാന്‍ , എന്നോടു പറഞ്ഞതിനു നല്ലവണ്ണം ‘ദ്രോഹിക്കും.’ അവന്‍ വ്യസനിച്ചു് എന്റെ കാല്‍ക്ക വന്നു വീഴും. അവന്റെ അച്ഛന്റെ പണവും പുല്ലും എനിക്കു സമം . എന്നുംപറഞ്ഞു പഞ്ചുമേനോന്‍ വടിയും കുത്തി ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരുടെ വീട്ടിലേക്കു പോയി. ശങ്കരമോനോന്‍ പിന്നാലെ പോയില്ല. ശങ്കരമേനോന്‍ കുറെ ബുദ്ധിയുള്ള ഒരു മനുഷ്യനായിരുന്നു. പഞ്ചുമേനോന്‍ അതിസമര്‍ത്ഥനായ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരുമായി കണ്ടാല്‍ ശണ്ഠകൂടാന്‍ എടവരികയില്ലെന്നു തനിക്കു നല്ല നിശ്ചയമുണ്ടു്. അതുകൊണ്ടു് ശങ്കരമേനോന്‍ മടങ്ങി. പഞ്ചുമേനോന്‍ പതുക്കെ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരുടെ ഭവനത്തിലേക്കു ചെന്നു കയറി . ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ വളരെ ആദരവോടെ പഞ്ചുമേനോനെ ഒരു കസാലയിന്മേല്‍ ഇരുത്തി; താനും ഇരുന്നു. പഞ്ചുമേനോന്‍: ഈ മാധവന്‍ ഇങ്ങിനെ വന്നുപോയല്ലോ ? വിവരങ്ങളെല്ലാം പണിക്കര്‍ അറിഞ്ഞുവോ?

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: അവനു് ഇയ്യെടെ കുറെ അഹങ്കാരം വര്‍ദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു . ഒന്നാമതു കുട്ടികള്‍ ഇംഗ്ലീഷു പഠിച്ചാല്‍തന്നെ അഹംഭാവം അധികമായിട്ടുണ്ടാവാം—പിന്നെ പരീക്ഷയും മറ്റും ജയിച്ചു കുറെ ദിവസം മദിരാശിയില്‍ തന്നെ താമസിക്കുന്നതായാലോ പറയേണ്ടതില്ലാ . ഇവിടുത്തെ മുമ്പാകെ കുറെ ധിക്കാരമായ വാക്കുകള്‍ പറഞ്ഞു എന്നു ഞാന്‍ കേട്ടു . എനിക്ക് അശേഷം രസിച്ചില്ലാ. ഞാന്‍ അവനോടു് ഒരക്ഷരവും ഇതിനെക്കുറിച്ചു ചോദിച്ചില്ല — ചോദിച്ചിട്ടു് എന്തു ഫലം?

പഞ്ചുമേനോന്‍: അങ്ങനെ ചോദിക്കാഞ്ഞാല്‍ കുട്ടികള്‍ കുരുത്തംകെട്ടു പോവുമല്ലൊ . കുറെയെല്ലാം ദേഷ്യപ്പെടാഞ്ഞാല്‍ കുട്ടികള്‍ മേല്‍കീഴു് ഇല്ലാതെ തുമ്പില്ലാതെ ആയിവരുമല്ലൊ .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: ശരിയാണു് . ഇവിടുന്നു് പറഞ്ഞതു വളരെ ശരിയാണു് . സംശയമില്ലാ . ഇങ്ങിനെ വിട്ടുകളഞ്ഞാല്‍ കുട്ടികള്‍ മേല്‍കീഴില്ലാതാവും .

പഞ്ചുമേനോന്‍: എന്റെ പണിക്കരെ , ഞാന്‍ ചെറുപ്പമായിരുന്നപ്പോള്‍ (ഈ മാധവന്റെ പ്രായമായിരുന്ന കാലം) എന്റെ വലിയമ്മാമന്റെ മുമ്പില്‍ ചെന്നാല്‍ ഭയപ്പെട്ടിട്ടു് ഞാന്‍ കിടുകിടെ വിറയ്ക്കും. വല്ലതും ചോദിച്ചാല്‍ അതിനു് ഉത്തരം പറവാന്‍കൂടി ഭയപ്പെട്ടിട്ടു വയ്യാതെ ഞാന്‍ മിഴിക്കും. വലിയമ്മാമനെ കാണുമ്പോള്‍ സിംഹത്തെയോ മറ്റോ കാണുമ്പോലെ എനിക്കു ഭയമായിരുന്നു. ഇപ്പോള്‍കൂടി വലിയമ്മാമനെ വിചാരിക്കുമ്പോള്‍ എനിക്കു ഭയമാവുന്നു . വലിയമ്മാമന്‍ ഉള്ളകാലത്തു് ഒരുദിവസം ഉണ്ടായ ഒരു കഥ പറയാം . അന്നു് എനിക്കു കുറെ ഇഷ്ടനായി ഈ ദിക്കില്‍ ഒരു മാപ്പിള ഉണ്ടായിരുന്നു — കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി എന്നുപേരായിട്ടു് . അവനെ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ അറിയില്ലാ മരിച്ചിട്ടു വളരെ കാലമായി . അവനും അന്നു് ഏകദേശം എന്റെ പ്രായംതന്നെ ആയിരുന്നു . അവന്‍ ഒരുകുറി ഏതോ ഒരു ദിക്കില്‍ അവന്റെ ബാപ്പയുടെകൂടെ കച്ചവടത്തിന്നോ മറ്റോ പോയേടത്തുനിന്നു മടങ്ങിവന്നപ്പോള്‍ ഒരു ജോഡു ചെരിപ്പു് എനിക്കു സമ്മാനമായി കൊണ്ടുവന്നു തന്നു . ഞാന്‍ അതു് എത്രയോ ഗോപ്യമായി സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചു. വെകുന്നേരം ഞാന്‍ പുറത്തെങ്ങാനും പോവുമ്പോള്‍ ചെരിപ്പു് ഒരു മുണ്ടിലോ മറ്റോ പൊതിഞ്ഞു പൂവള്ളിനിന്നു് എറങ്ങിപ്പോവും . അവിടെനിന്നു വളരെ ദൂരത്തു് എത്തിയാല്‍ മാത്രം കാല്‍ക്കലിട്ടു നടക്കും . പിന്നെയും മടങ്ങിവരുമ്പോള്‍ അങ്ങിനെതന്നെ ദൂരത്തു നിന്നു് ചെരിപ്പഴിച്ചു് ആരും കാണാതെ പൊതിഞ്ഞുകൊണ്ടുവരും . ഇങ്ങിനെയായിരുന്നു പതിവു്. അങ്ങിനെ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു ദിവസം വെകുന്നേരം ഞാന്‍ പതിവുപ്രകാരം ചെരിപ്പു മുണ്ടില്‍ പൊതിഞ്ഞുംകൊണ്ടു് മടങ്ങിവരുമ്പോള്‍ വലിയമ്മാമന്‍ പൂമുഖത്തു നില്‍ക്കുന്നതു കണ്ടു. ഒടുവില്‍ മരിച്ച ദിവാന്‍ജിയമ്മാമന്റെയും മാമനായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം–അതിശൂരനായിരുന്നു. എന്നെ കണ്ടപ്പോള്‍ “എന്താണെടോക്കകെയില്‍ പൊതിഞ്ഞു് എടുത്തിരിക്കുന്നതു് ? ” എന്നുക്കചൊദിച്ചു. ഞാന്‍ ഭയപ്പെട്ടിട്ടു് ഒന്നും മിണ്ടാതെ നിന്നു . അമ്മാമന്‍ മിറ്റത്തു് എറങ്ങിവന്നു് എന്റെക്കകെ കടന്നുപിടിച്ചു: മുണ്ടുപൊതി അഴിക്കാന്‍ പറഞ്ഞു . അഴിച്ചുനോക്കിയപ്പോള്‍ ചെരിപ്പുകളെ കണ്ടു. “നീ ചെരിപ്പിട്ടു നടക്കാറായോ തെമ്മാടീ ” എന്നും പറഞ്ഞു് എന്റെ കുടുമ അമ്മാമന്‍ കെകൊണ്ടു ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു വലിച്ചു പൂമുഖത്തു കൊണ്ടുപോയി തല്ലാന്‍ തുടങ്ങി. നാരായണാ! ശിവ! ശിവ ! പിന്നെ ഞാന്‍ കൊണ്ട തല്ലിന്നു് അവസാനമില്ല .കെകൊണ്ടു് ആദ്യം വളരെ തല്ലി . ദേഷ്യം പിന്നെയും സഹിക്കാതെ അകത്തു കടന്നുപോയി ഒരു ചൂരല്‍ എടുത്തുകൊണ്ടു വന്നു തല്ലു തുടങ്ങി . ഇതാ നോക്കൂ , എന്റെ ഈ തുടയില്‍ കാണുന്ന ഈ വലിയ കല അന്നത്തെ തല്ലില്‍ കിട്ടിയ മുറിയുടെ കലയാണു് . ഞാന്‍ ഉറക്കെ നിലവിളിച്ചു. അന്നു ദിവാന്‍ജിയമ്മാമന്‍ വീട്ടില്‍ ഉള്ള കാലമായിരുന്നു . നിലവിളി പൂവരങ്ങില്‍ കേട്ടിട്ടു് അദ്ദേഹം ഓടിവന്നു വലിയമ്മാമനെ പിടിച്ചുനീക്കി എന്നെ എടുപ്പിച്ചു് പൂവരങ്ങിലേക്കു് കൊണ്ടുപോയി എണ്ണയും മറ്റും ഇട്ടു ശരീരം ഉഴിയിച്ചു . ഞാന്‍ പതിനഞ്ചു് ഇരുപതു് ദിവസത്തേക്കു് എണീക്കാന്‍ പാടില്ലാതെ കിടപ്പിലായിപ്പോയി . എന്റെ ചെരിപ്പു ചുട്ടുകരിച്ചുകളവാന്‍ അമ്മാമന്‍ കല്‍പിച്ചപ്രകാരം അതു വെണ്ണീറാക്കിക്കളഞ്ഞു . അതുമുതല്‍ ഇതുവരെ ഞാന്‍ ചെരിപ്പു് ഇട്ടിട്ടില്ല. ചെരിപ്പു് എങ്ങാനും കാണുമ്പോള്‍ എനിക്കു് ഇപ്പോഴും ഭയമാണു്. ഇപ്പോഴത്തെ കുട്ടികളുടെ കഥ വിചാരിച്ചുനോക്കൂ– മാധവന്‍ പാപ്പാസ്സു് ഇട്ടിട്ടേ നടക്കാറുള്ളു. ദിവാന്‍ജി വലിയമ്മാമന്‍കൂടി അകത്തു പാപ്പാസിട്ടു നടക്കാറില്ല . ഇവന്‍ ചിലപ്പോള്‍ അകത്തുകൂടി പാപ്പാസിട്ടു നടക്കുന്നതു ഞാന്‍ തന്നെ കണ്ടിട്ടുണ്ടു് . കുട്ടികള്‍ ഇങ്ങനെ കുരുത്തംകെട്ടുപോയാല്‍ എന്തുചെയ്യും ? കുട്ടികളെ ഇങ്കിരിയസ്സു പഠിപ്പിക്കുന്നേടത്തോളം വിഡ്ഢിത്തം വേറെ ഒന്നുമില്ലാ. ഇന്ദുലേഖാ ഈ ഇങ്കിരിയസ്സു പഠിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കില്‍ ഇതില്‍ എത്ര അധികം നല്ല ഒരു കുട്ടിയായിരിക്കുമായിരുന്നു . എന്തു ചെയ്യാം ! ഓരോ ഗ്രഹപ്പിഴയ്ക്കു് ഓരോ അപകടങ്ങള്‍ വന്നു ചേരുന്നു . ഈ ഇങ്കിരിയസ്സു പഠിച്ചവരുടെ മാതിരി കണ്ടിട്ടു് അതു പഠിക്കാത്തവരും ആ മാതിരി ആയിത്തുടങ്ങി . ആ കള്ളച്ചെക്കന്‍ ഗോപാലന്‍ , ആ കോമട്ടി ശീനുവിന്റെ മകന്‍ എന്നോടു് അത്ര ധിക്കാരമായ വാക്കാണു് ഇപ്പോള്‍ പൂവരങ്ങില്‍വെച്ചു പറഞ്ഞതു്. എനിക്കു വല്ലാത്ത ദേഷ്യം വന്നു . നല്ലവണ്ണം പ്രഹരിക്കേണമെന്നു വിചാരിച്ചു ഞാന്‍ അവന്റെ പിന്നാലെ ഓടി. വഴിയില്‍വെച്ചു ഞാന്‍ വീണു . ഇതാ എന്റെ കാലിന്റെ മുട്ടു പൊട്ടിയിരിക്കുന്നു. നോക്കൂ–കലിയുഗവെഭവം നോക്കൂ .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: കലിയുഗവെഭവംതന്നെ . സംശയമില്ലാ , ഒന്നാംതരം കലിയുഗവെഭവം. അല്ലാതെ ഈ വിധം ഒന്നും വീഴാനും പൊട്ടാനും എടവരുന്നതല്ലാ–സംശയമില്ല .

പഞ്ചുമേനോന്‍: ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ക്കു് ഇപ്പോള്‍ ഓര്‍മ്മയുണ്ടോ എന്നറിഞ്ഞില്ല , നിങ്ങളുടെ കാരണവരു് ഒരു ദിവസം നിങ്ങളെ കഠിനമായി തല്ലിയതു് . ഞാനാണു് ഓടിവന്നു് സമാധാനമാക്കിയതു്. നിങ്ങളുടെ അമ്മാമന്‍ നാരായണപ്പണിക്കരു് അതിശൂരനായിരുന്നു . നിങ്ങള്‍ ഒരു ദിവസം ഓണക്കാലത്തു വേറെ ചില കുട്ടികളോടുകൂടി ഈ അമ്പലവളപ്പില്‍നിന്നു് ആട്ടക്കളം പിടിച്ചു കളിക്കുന്നതു് അദ്ദേഹം കണ്ടിട്ടു് അമ്പലവളപ്പില്‍നിന്നു നിങ്ങളെ തല്ലുതുടങ്ങി. ഇവിടെ എത്തുന്നതുവരെ തല്ലി. പിന്നെ ഇവിടെ വന്നിട്ടും തല്ലി. വല്ലാതെ തല്ലിക്കളഞ്ഞു . നിലവിളികേട്ടു ഞാന്‍ ഓടിവന്നു സമാധാനമാക്കി . പിന്നെ അക്കുറി ഓണത്തിനു നിങ്ങള്‍ പുറത്തു് എറങ്ങി നടന്നിട്ടേ ഇല്ല– ഇതു് ഓര്‍മ്മയുണ്ടോ ?

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: എനിക്കു് ഒരു സ്വപ്നം കണ്ടതുപോലെ ഓര്‍മ്മ തോന്നുന്നുണ്ടു് .

പഞ്ചുമേനോന്‍: നിങ്ങള്‍ക്കു് അന്നു കഷ്ടിച്ചു പതിന്നാലു വയസ്സേ ആയിട്ടുള്ളു . അക്കാലത്തു നുമ്മള്‍ക്കു് എല്ലാം നുമ്മളെ അമ്മാമന്മാരെ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു ഭയം എനി ഈ ഭൂമിയുള്ള കാലം കാണുകയില്ല. ഇപ്പോഴത്തെ കുട്ടികള്‍ക്കു കുറെ ഇങ്കിരീസ്സു പഠിക്കുമ്പൊഴെക്കു് എന്തോ ഒരു അഹമ്മതി താനെ വന്നു കൂടുന്നു . നുമ്മള്‍ക്കു് ഒന്നും ഒരറിവും ഇല്ല . നുമ്മള്‍ ശുദ്ധവിഡ്ഢികളാണെന്നു് അവര്‍ക്കു് തോന്നിപ്പോവുന്നു . ഇതു കലിയുഗധര്‍മ്മം എന്നേ പറവാനുള്ളു. ഇന്നാള്‍ ഒരുദിവസം ഇന്ദുലേഖാ ഒരു പുസ്തകം വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതു് ഞാന്‍ കണ്ടു. എന്താ പെണ്ണേ ആ പുസ്തകത്തിലെ കഥാ എന്നു ഞാന്‍ ചോദിച്ചു . അവള്‍ മലയാളത്തില്‍ ആ കഥയുടെ സാരം പറഞ്ഞു. ഞാന്‍ അതു കേട്ടിട്ടു നിര്‍ജ്ജീവനായിപ്പോയി .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: എന്തായിരുന്നു കഥ എന്നറിഞ്ഞില്ല.

പഞ്ചുമേനോന്‍: അതേ? പറയാം . അതു കള്ളക്കഥയാണെന്നു് അവള്‍തന്നെ പറഞ്ഞു . എന്നാലും അതു വായിച്ചാല്‍ കുട്ടികളുടെ മനസ്സു് എത്ര ചീത്തയായിപ്പോവുമെന്നു നിങ്ങള്‍തന്നെ ഓര്‍ത്തുപറയിന്‍. കഥ ഞാന്‍ പറയാം . മുഴുവന്‍ എനിക്കു നല്ലവആം ഓര്‍മ്മയില്ല . ഒരു സായ്വിനു് (എന്തോ ഒരു പേരു പറഞ്ഞു . ഇപ്പോള്‍ എനിക്കു് ഓര്‍മ്മയില്ല . ) ഒരു മകള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നുപോല്‍, അവള്‍ ആ സായ്വിന്റെ മരുമകനെ കല്യാണം കഴിക്കണം എന്നു നിശ്ചയിച്ചു. മരുമകനും പെണ്ണിന്റെ അച്ഛനും തമ്മില്‍ രസക്കേടായിരുന്നു . അതുനിമിത്തം അച്ഛന്‍ സമ്മതിച്ചില്ലാ–എന്നല്ല എന്തോ ഒരു വിദ്യ എടുത്തു് ഈ മരുമകനു വേറെ ഒരു സ്ത്രീയെ കല്യാണം കഴിപ്പിച്ചു കൊടുത്തുവത്ര . ഇങ്ങിനെ ചെയ്തതിന്റെ ശേഷം മകളെ കല്യാണം ചെയ്യാന്‍ യോഗ്യതയുള്ള പലേ ആളുകളേയും ഈ സായ്വു് വരുത്തി . അതൊന്നും മകള്‍ സമ്മതിക്കാതെ താനൊരാളെയും കല്യാണം ചെയ്കയില്ലെന്നു തീര്‍ച്ചയായി ശാഠ്യംപിടിച്ചു . ഒടുവില്‍ മനോവ്യസനം കൊണ്ടു് അച്ഛനും ഉടനെ ചത്തുപോയി . ഇതാണു കഥയുടെ സാരം . നോക്കൂ — ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരേ , ഈ മാതിരി കഥ പെങ്കിടാങ്ങള്‍ വായിച്ചാലോ ?

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: വായിച്ചാല്‍ മഹാ കഷ്ടം! മഹാകഷ്ടം! എനി എന്തു നിവൃത്തിയാണു് . ഇംഗ്ലീഷു് ഇവരെ പഠിപ്പിച്ചുപോയി . എനി ആ പഠിപ്പു് ഇല്ലാതാക്കാന്‍ നോം വിചാരിച്ചാല്‍ നിവൃത്തി ഇല്ലല്ലോ. ഈ കഥ പറഞ്ഞതു് എന്നാണെന്നറിഞ്ഞില്ല .

പഞ്ചുമേനോന്‍: കുറെ ദിവസമായി .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: ശരി, ഇതൊക്കേ വായിച്ചിട്ട് എന്തൊരാവശ്യമാണ്— വല്ല രാമായണമോ ഭാഗവതമോ മറ്റോ വായിക്കരുതേ ?

പഞ്ചുമേനോന്‍: അതാണു ഞാന്‍ പറയുന്നതു് . എന്തെല്ലാം ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ നുമ്മളുടെ ശാസ്ത്രത്തില്‍ ഉള്ളതു പൂവുള്ളിയുണ്ടു് . അതൊന്നുംക്കകെകൊണ്ടു് ഒരാളുംക്കതൊടാറേ ഇല്ലാ . ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ അലേഖയിലുള്ളതു് ഒക്കെയും ദ്രവിച്ചു നാനാവിധമായിപ്പോയി . മാധവനോടു പണ്ടൊരു ദിവസം ഈ ഗ്രന്ഥങ്ങള്‍ തുടച്ചു നന്നാക്കിവെക്കാന്‍ പറഞ്ഞു—അവന്‍ ചെയ്തിട്ടില്ല .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: എന്നാല്‍ ഇന്ദുലേഖയ്ക്ക് ഇതുകളെല്ലാം നന്നാക്കോ വെക്കരുതേ?

പഞ്ചുമേനോന്‍: അലേഖഗ്രന്ഥങ്ങളെ അവള്‍ക്കും പുച്ഛമാണു് കടലാസ്സുബുക്കുകളെ അല്ലാതെ ഇവരാരുംക്കെ കൊണ്ടു തൊടുമോ? കലിയുഗത്തിന്റെ മൂര്‍ദ്ധന്യം—മറ്റെന്തു പറയട്ടെ !

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: കലിയുഗത്തിന്റെ മൂര്‍ദ്ധന്യം തന്നെ. മറ്റൊന്നും ഞാന്‍ ഇതിനു പറവാന്‍ കാണുന്നില്ല.

പഞ്ചുമേനോന്‍: ഇങ്കിരിയസ്സു പഠിച്ചു പഠിച്ച് എനി ആ വേദത്തില്‍ ഈ കുട്ടികള്‍ ചേരുമോ എന്നാണു് എനിക്കു ഭയം.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: അതിനെക്കുറിച്ചു് എനിക്കും നല്ല ഭയമുണ്ടു് . ദുര്‍ബുദ്ധികള്‍ ചെന്നു ചേര്‍ന്നുകളഞ്ഞാല്‍ എന്തുചെയ്യും? രാജാവു് ഇംഗ്ലീഷു് രാജാവല്ലെ ? നമ്മളുടെ സങ്കടം ആരു കേള്‍ക്കും?

പഞ്ചുമേനോന്‍: ശരി–ശരി; ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരു പറഞ്ഞതു നല്ല കാര്യമാണു് . എന്നാലും , നുമ്മള്‍ ചെയ്യേണ്ടതു് എല്ലാം ചെയ്യണം . പിന്നെ വരുമ്പോലെ വരട്ടെ . നിങ്ങള്‍ മാധവനോടു് ഇന്നാളത്തെ ശണ്ഠയെപ്പറ്റി നല്ലവണ്ണം ഒന്നു ചോദിക്കണം .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ :ചോദിക്കേണമെന്നു നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ടു് . അവന്‍ മദിരാശിയില്‍ നിന്നു് മടങ്ങിവരട്ടെ.

പഞ്ചുമേനോന്‍: മദിരാശിയില്‍നിന്നു മടങ്ങിവന്നാല്‍ നല്ലവണ്ണം ഒന്നു ചോദിക്കണം. പണിക്കരുതന്നെ ചോദിക്കണം.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: ഞാന്‍തന്നെ ചോദിക്കും–യാതൊരു സംശയവുമില്ല .

പഞ്ചുമേനോന്‍: ഞാനും നിങ്ങളും ഒരുപോലെ ദേഷ്യപ്പെട്ടാല്‍ മാധവന്‍ അടങ്ങിപ്പോവും . ഇപ്പോള്‍ ഈ ധിക്കാരം എന്നോടു കാണിക്കുന്നതു് നിങ്ങളുടെ സഹായമുണ്ടെന്നു വെച്ചിട്ടാണു്. അതു് ഉണ്ടാകയില്ലെന്നറിഞ്ഞാല്‍ മാധവന്‍ വളരെ ഒതുങ്ങിപ്പോവും .

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: ഒതുങ്ങിപ്പോവും , സംശയമില്ല .

പഞ്ചുമേനോന്‍: പിന്നെ അതുകൂടാതെ ഞാന്‍ ഒരു വിദ്യകൂടി എടുത്തുവച്ചിട്ടുണ്ടു് . അതും പണിക്കരോടു പറയാം. പണിക്കരു ബുദ്ധിയുള്ള ആളാണെന്നു് എനിക്കു നല്ല നിശ്ചയമുണ്ടു് . അതുകൊണ്ടു പറയാം. മാധവനു് ഇന്ദുലേഖയെ ഭാര്യയാക്കി കിട്ടേണമെന്നു് ഒരാഗ്രഹം ഉണ്ടു് . ഇന്ദുലേഖയ്ക്കും അങ്ങിനെ ആയാല്‍ കൊള്ളാമെന്നു വിചാരമുണ്ടെന്നു തോന്നുന്നു . ഇതു ഞാന്‍ തകരാറാക്കാന്‍ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു . ഒന്നാമതു മാധവനും ഇന്ദുലേഖയും വയസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ നന്ന ചേരുകയില്ല. പിന്നെ മാധവനു് ഇത്ര കാലത്തേ സംബന്ധം തുടങ്ങുന്നതും വെടിപ്പില്ലാ. ഇന്ദുലേഖയ്ക്കു വലിയ ധനവാന്മാരായ പ്രഭുക്കള്‍ ആരെങ്കിലും സംബന്ധം തുടങ്ങുന്നതാണു് അവള്‍ക്കും ശ്രേയസ്സു് , അതുകൊണ്ടു ഞാന്‍ അവളെ ഒരു വലിയ പ്രഭുവിനു കൊടുപ്പാന്‍ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ പ്രഭു ഉടനെ ഇവിടെവരും . പക്ഷേ , ആ പെണ്ണിനെ പറഞ്ഞു സമ്മതിപ്പിക്കാനാണു പണി . അവള്‍ ഒരു മഹാ ശാഠ്യക്കാരത്തിയാണു് . അതിനു പണിക്കരുംകൂടി ഒന്നു് ഉത്സാഹിക്കണം—എങ്ങിനെ ?

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ : ഓ–ഹോ . അങ്ങിനെതന്നെ. വരാന്‍ പോവുന്ന പ്രഭു ആരാണെന്ന് അറിഞ്ഞില്ല.

പഞ്ചുമേനോന്‍: മൂര്‍ക്കില്ലാത്ത മനക്കല്‍ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണു്, വലിയ ധനവാന്‍–അതിമാ-നുഷനത്ര.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: ശരി; അദ്ദേഹം വരട്ടെ .

പഞ്ചുമേനോന്‍: ശിന്നനു ചിലവിനു ശീലുപട്ടരു കൊടുപ്പാനാണത്ര ഭാവം . അയാളുടെക്കകെയില്‍ പണം എവിടെയാണു് ഉള്ളതു് ? ഞാന്‍ ഒരു കാശുപോലും കൊടുക്കായില്ല. കുമ്മിണിയുടെ മക്കളുടെ കെയിലുള്ള വസ്തുക്കള്‍ ഒക്കെ ഒഴിപ്പിക്കാനാണു ഭാവം. ഈ അസത്തുക്കള്‍ എന്തുകൊണ്ടു പഠിപ്പിക്കും? കാണട്ടെ.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: അതെ–അതൊന്നു കാണട്ടെ.

പഞ്ചുമേനോന്‍: നിങ്ങള്‍ പണം ഒന്നും സഹായിക്കരുത്.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: പണം കൊടുത്തിട്ടു് എനിക്ക് എന്താവശ്യം ?

പഞ്ചുമേനോന്‍: അതാണു ഞാനും പറയുന്നതു് .

എന്നും പറഞ്ഞു പഞ്ചുമേനോന്‍ അവിടെനിന്നു കലഹവും ചീത്തപറയലും കൂടാതെയും തന്റെ ഗോപ്യമായ ആലോചന ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരോടു വെളിവായി അറിയിച്ചതിന്റെ ശേഷവും വീട്ടിലേക്കു മടങ്ങിപ്പോരികയും ചെയ്തു . രണ്ടുദിവസംകൊണ്ടു പഞ്ചുമേനോനു ക്രാധം കുറെ ഒന്നു ശമിച്ചു . എങ്കിലും നമ്പൂതിരിപ്പാട്ടിലെക്കൊണ്ടു സംബന്ധം ഉടനെ നടത്തിക്കളഞ്ഞാല്‍ നന്നായിരുന്നു എന്നുള്ള ആഗ്രഹം വര്‍ദ്ധിച്ചുകൊണ്ടുതന്നെ വന്നു.