ഇന്ദുലേഖ - പതിനേഴു് - മാധവനെ കണ്ടെത്തിയതു്

പതിനേഴു്

മാധവനെ കണ്ടെത്തിയതു്

ധനംകൊണ്ടു് കുബേരതുല്യനായിരിക്കുന്ന ബാബു ഗോവിന്ദസേന്റെ ആതിഥ്യത്തെ പരിഗ്രഹിച്ചു സ്വര്‍ല്ലോകത്തിലെ അമരാവതിയോടു തുല്യമായ അമരാവതിബങ്കളാവില്‍ മാധവന്‍ അതിസുഖത്തോടെ ഒരു പത്തുദിവസം താമസിച്ചു . അതിന്റെ ശേഷം പുറപ്പെടാനായി യാത്ര ചോദിച്ചു. താന്‍ യാത്ര ചോദിച്ചതിനു നാലുദിവസം മുമ്പു ഗോവിന്ദസേനന്റെ മകന്‍ കേശവചന്ദ്രസെന്‍ കല്‍പന അവസാനിച്ചതിനാല്‍ ബൊമ്പായിലേക്കു മടങ്ങിപ്പോയിരിക്കുന്നു . ബാബു ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി കൂട്ടുകച്ചവടത്തിലെ ഒരു ബ്രാഞ്ചു് കച്ചവടസ്ഥലത്തിലേക്കും അന്നുതന്നെ പോയി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥിരമായ താമസം ഒരു ബ്രാഞ്ചു് കച്ചവടം നടക്കുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു. മാധവന്‍ മലബാറിലേക്കു തല്‍ക്കാലം മടങ്ങുന്നില്ലെന്നും ബര്‍മ്മ , കാശി , അല്ലഹബാദു്, ആഗ്രാ, ദെല്‍ഹി, ലാഹൂര്‍ മുതലായ സ്ഥലങ്ങളില്‍ രണ്ടുമാസം സഞ്ചരിച്ചതിനു ശേഷമേ മടങ്ങുന്നുള്ളു എന്നും പറഞ്ഞതിനാല്‍ കേശവചന്ദ്രസേനും ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിയും മാധവനോടു താന്‍ എപ്പോഴെങ്കിലും മടങ്ങിപ്പോവുന്നതിനു മുമ്പു ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി താമസിക്കുന്നേടത്തു രണ്ടു ദിവസവും , മടക്കത്തില്‍, ബൊമ്പായില്‍ എത്തിയാല്‍ കേശവചന്ദ്രസേന്റെ കൂടെ രണ്ടു ദിവസവും താമസിച്ചിട്ടേ പോകയുള്ളു എന്നുള്ള വാഗ്ദത്തം വാങ്ങീട്ടാണു് അവര്‍ പുറപ്പെട്ടുപോയതു് . അവര്‍ പോയി നാലുദിവസം കഴിഞ്ഞശേഷം മാധവനും യാത്ര പുറപ്പെട്ടു ഗോവിന്ദസേനെ അറിയിച്ചു . ഈ ബാബു ഗോവിന്ദസെന്‍ ധനത്തില്‍ തന്നെയല്ല മര്യാദ, വിനയം, ഔദാര്യം, ദയ ഇതുകളിലും ആരാലും ജയിക്കപ്പെട്ടവനല്ല . ഈ പുസ്തകത്തില്‍ ഞാന്‍ പഞ്ചുമേനവനെയും മൂര്‍ക്കില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിപ്പാട്ടിനേയും മഹാധനികന്മാര്‍ എന്നും ഒന്നു രണ്ടു ദിക്കില്‍ മൂര്‍ക്കില്ലാത്ത നമ്പൂതിരിപ്പാടിനെ ‘കുബേരന്‍ ’ എന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടു്. ഇപ്പോള്‍ ബാബു ഗോവിന്ദസേനേയും ധനികന്‍, കുബേരന്‍ എന്നെല്ലാം പറയുന്നുണ്ടു്. എന്നാല്‍ എന്റെ വായനക്കാര്‍ ഇവരെല്ലം ധനത്തില്‍ ഏകദേശം ഒരുപോലെ എന്നു വിചാരിച്ചുപോവരുതു് . ബങ്കാളിലെ കുബേരനും മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തിലെ കുബേരനും തമ്മില്‍ വളരെ അന്തരമുണ്ടു് . തമ്മില്‍ ഉള്ള വ്യത്യാസം ദ്രവ്യത്തിനെ ഗുണിക്കുന്നതു കൊണ്ടറിയാം. മദിരാശിയില്‍ ഒരു അഞ്ചുലക്ഷം ഉറുപ്പികയ്ക്കു സ്ഥിതിയുള്ളവന്‍ നല്ല വലിയ ഒരു പ്രഭുവായി. ബങ്കാളത്തു് അഞ്ചുലക്ഷക്കാര്‍ നാലാം ആാസ്സു് ധനികരാണു് . അവിടെ അഞ്ചുകോടി ദ്രവ്യസ്ഥന്മാര്‍ ഒരുവക നല്ല പ്രഭുക്കളായി . മഹാ ധനികന്‍ , കുബേരന്‍ എന്നു സംശയം കൂടാതെ ബങ്കാളത്തില്‍ ഒരുവനെ പറയേണമെങ്കില്‍ അയാള്‍ക്കു് ഒരു പതിനഞ്ചു കോടിക്കുമേലെ ദ്രവ്യം വേണം. ഗോവിന്ദസേനും അനുജന്‍ ചിത്രപ്രസാദസേനും ഇങ്ങിനെ പതിനഞ്ചുകോടിക്കുമേലെ ദ്രവ്യം ഉള്ളവരില്‍ അഗ്രഗണ്യനായിരുന്നു . മാധവന്‍ യാത്ര പറഞ്ഞു പിരിയാറായപ്പോള്‍ ഗോവിന്ദസെന്‍ വളരെ വ്യസനിച്ചു . ഗോവിന്ദസെന്‍: നോം തമ്മില്‍ വളരെ സ്നേഹിച്ചുപോയി . താങ്കള്‍ പിരിഞ്ഞുപോവുന്നതു് ഇപ്പോള്‍ എനിക്കു വളരെ വ്യസനമായിരിക്കുന്നു . നിവൃത്തിയില്ലല്ലൊ . താങ്കളുടെ യോഗ്യതയും സാമര്‍ത്ഥ്യവും മര്യാദയും എനിക്കു അറിവായേടത്തോളം ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ താങ്കള്‍ മദിരാശി ഗവര്‍മ്മേണ്ടു കീഴില്‍ വളരെ യോഗ്യതയായ ഒരു ഉദ്യോഗത്തില്‍ വരുമെന്നു ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്റെ മകനെ എനിയത്തെ കൊല്ലം സിവില്‍സര്‍വ്വീസില്‍ എടുപ്പാന്‍ ഭാവിച്ചിട്ടുണ്ടു്. എന്നാല്‍ എനിക്കു് അവന്‍ ഉദ്യോഗത്തില്‍ ഇരിക്കണമെന്നു് അത്ര മനസ്സില്ലാ . എങ്കിലും അവന്‍ ഉദ്യോഗത്തിലാണു് രുചിയുള്ളതു് . ഗൃഹസ്ഥവൃത്തിയും കാര്യാന്നേഷണവും കച്ചവടവും അവനു് അത്ര രസമില്ല . താങ്കള്‍ക്കു മനസ്സിന്നുണ്ടായ വ്യസനമെല്ലാം തീര്‍ന്നു താങ്കളും അവനും ഒരേ കൊല്ലം സിവില്‍സര്‍വ്വീസില്‍ ആയി എന്നു് അറിവാനും താങ്കള്‍ നാട്ടില്‍ എത്തി പ്രിയപ്പെട്ട കുടുംബത്തോടു ചേര്‍ന്നു സുഖമായിരിക്കുന്നു എന്നു കേള്‍ക്കാനും ഞാന്‍ സര്‍വ്വശക്തനായിരിക്കുന്ന ദൈവത്തെ പ്രാര്‍ത്ഥിക്കുന്നു . എന്നു പറഞ്ഞു ഗോവിന്ദസെന്‍ മാധവനെ പിടിച്ചു് മാറത്തു് അണച്ചു് ആലിംഗനം ചെയ്തു് വിശേഷമായ ഒരു പൊന്‍ഗഡിയാളും പൊന്‍ചങ്ങലയും , തങ്കനീരാളത്തിന്റെ ഒരു സൂട്ടു് ഉടുപ്പും, ആനക്കൊമ്പു്, വെള്ളി ഇതുകളെക്കൊണ്ടു വേലചെയ്തിട്ടുള്ള അതിമനോഹരമായ ഒരു എഴുത്തുപെട്ടിയും സമ്മാനമായി കൊടുത്തു . ഗോപിനാഥബാനര്‍ജ്ജിയുടെ ബ്രാഞ്ചു് കച്ചവടരാജ്യത്തിലേക്കു വണ്ടികയറുന്ന തീവണ്ടിസ്റ്റേഷനിലേക്കു തന്റെ ഗാഡിയില്‍ കയറ്റി ഗോവിന്ദസെന്‍ മാധവനെ കൊണ്ടുപോയി . വണ്ടി കയറാറായപ്പോള്‍ രണ്ടുപേര്‍ക്കും കണ്ണില്‍ ജലം വന്നു.

മാധവന്‍: എന്തോ ഒരു കാരണം നിമിത്തം ഇത്ര മഹാഭാഗ്യവാനും യോഗ്യനും ആയ താങ്കള്‍ക്കു് എന്നില്‍ ഈ ദയയും ആദരവും തോന്നി . ഇതു് എനിക്കു് ഈ ജന്മത്തില്‍ സാദ്ധ്യമായ ഒരു മഹാഭാഗ്യം എന്നുതന്നെ ഞാന്‍ എന്റെ ജീവനുള്ളേടത്തോളം വിചാരിക്കും . സര്‍വ്വഭാഗ്യസമ്പൂര്‍ണ്ണനായിരിക്കുന്ന താങ്കള്‍ക്കു് അല്‍പനായ എന്നാല്‍ എന്തൊരു പ്രത്യുപകാരമാണു് ഉണ്ടാവാന്‍പോകുന്നതു്. ഒന്നുംതന്നെ ഇല്ല . ഉണ്ടാവണമെന്നു് ആഗ്രഹിക്കുന്നതുമില്ല . എന്നാല്‍ താങ്കള്‍ക്കു് എന്നില്‍ ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ഈ അധികമായ വാല്‍സല്യത്തിന്റെ വിലയെ ഞാന്‍ വിശ്വാസത്തോടെ അറിയുന്നുണ്ടെന്നും എല്ലായ്പോഴും , ഈ ദേഹം ഉള്ള നാളോളം താങ്കളുടെ സ്മരണ എനിക്കു വിടുന്നതല്ലെന്നും താങ്കള്‍ എന്നെക്കുറിച്ചു വിശ്വസിപ്പാന്‍ ഞാന്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാന്‍ എന്റെ രാജ്യസഞ്ചാരം കഴിഞ്ഞു മടങ്ങി നാട്ടില്‍ എത്തിയാല്‍ വിവരങ്ങള്‍ക്കു് എല്ലാം എഴുതി അയച്ചുകൊള്ളാം . താങ്കളുടെ ആശ്രിതന്മാരില്‍ ഒരുവനാണെന്നു് എന്നെ ദയയോടു് എല്ലായ്പോഴും വിചാരിക്കുവാന്‍ വീണ്ടും ഞാന്‍ അപേക്ഷിക്കുന്നു .

ഗോവിന്ദസെന്‍: കേശവചന്ദ്രസെന്റെ അഭ്യുദയത്തില്‍ ഞാന്‍ എങ്ങിനെ കാംക്ഷിക്കുന്നുവോ അപ്രകാരം താങ്കളുടെ അഭ്യുദയത്തിലും ഞാന്‍ കാംക്ഷിക്കുന്നു.

എന്നു പറഞ്ഞപ്പോഴയ്ക്കു ബാബു ഗോവിന്ദസെന്നു് ഗല്‍ഗദാക്ഷരങ്ങളായിപ്പോയി . എങ്കിലും, തീവണ്ടിയില്‍ മാധവനെ കയറ്റി കുണ്ഠിതത്തോടുകൂടി ഗോവിന്ദസെന്‍ മടങ്ങി. മാധവന്റെ മലയാളത്തിലേയും മദിരാശിയിലേയും വാസസ്ഥലങ്ങള്‍ എല്ലാം നോട്ടുബുക്കില്‍ ഗോവിന്ദസെന്‍ കുറിച്ചു് എടുത്തു. വണ്ടിയില്‍ കയറുമ്പോള്‍ തന്റെ ഒരു ഛായാചിത്രം എടുത്തു മാധവനു കൊടുത്തു. ഗോവിന്ദസെന്‍ പോയി, തീവണ്ടിയും ഇളകി . മാധവന്‍ അപ്പോള്‍ ഗോപിനാഥബാനര്‍ജ്ജി താമസിക്കുന്ന ദിക്കിലേക്കാണു ടിക്കറ്റു വാങ്ങിയിരിക്കുന്നതു് . ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിയോടു പറഞ്ഞപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിനെ കാണാതെ പോവാന്‍ പാടില്ലല്ലൊ . പലേ സംഗതികളും വിചാരിപ്പാനുണ്ടായതുകൊണ്ടു മാധവനു വഴി പോവുന്നതു് ഒന്നും അറിഞ്ഞില്ലാ . അങ്ങിനെ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു വലിയ സ്റ്റേഷന്‍ എത്തി . പിന്നെ അവിടെനിന്നു ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിയുടെ വാസസ്ഥലത്തേക്കു് അറുപത്തെട്ടു മൈല്‍സു് ദൂരമാണു ഉള്ളതു് . ആ സ്റ്റേഷനില്‍നിന്നു് അല്‍പം പലഹാരങ്ങളും മറ്റും കഴിച്ചു മാധവന്‍ അവിടെനിന്നും പോന്നു. ആ വലിയ സ്റ്റേഷന്റെ അടുത്തു് അപ്പുറമുള്ള സ്റ്റേഷനില്‍ എത്തിയ ഉടനെ ചെറുപ്പക്കാരനായ ഒരു സുന്ദരപുരുഷന്‍ താന്‍ ഇരിക്കുന്ന വണ്ടിയുടെ വാതില്‍ തുറന്നു് ആ വണ്ടിയില്‍ തനിക്കു് അല്‍പനേരം ഇരിക്കുന്നതിനു് ആര്‍ക്കെങ്കിലും വിരോധമുണ്ടോ എന്നു് ഇംഗ്ലീഷില്‍ മാധവന്റെ മുഖത്തേക്കു നോക്കിക്കൊണ്ടു ചോദിച്ചും യാതൊരു വിരോധവുമില്ലെന്നു മാധവന്‍ മറുപടി പറഞ്ഞും അതില്‍ ഉള്ള ശേഷം വഴിയാത്രക്കാര്‍ ഇംഗ്ലീഷു് പരിചയമില്ലാഞ്ഞിട്ടായിരിക്കും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലാ. ഈ സുന്ദരപുരുഷന്‍ വണ്ടിയില്‍ മാധവന്റെ അടുത്ത് പോയി ഇരുന്നു. അയാള്‍ കാഴ്ചയില്‍ അതിസുമുഖനായും അയാളുടെ ഉടുപ്പും പുര്‍സപ്പാടും ബഹുഭംഗിയായും ഇരുന്നു. ജാതിയില്‍ ഒരു മുസല്‍മാനായി കാണപ്പെട്ടു . തലമുടി വളര്‍ത്തി ചുമലിനു് അല്‍പം മീതെവച്ചു നിരത്തി മുറിച്ചിരിക്കുന്നു . അതിഭംഗിയുള്ള മേല്‍മീശ കൂടാതെ മുഖത്തു രണ്ടുഭാഗത്തും സൈഡലോക്സു് എന്നു് ഇംഗ്ലീഷില്‍ പറയുന്ന മാതിരിയില്‍ രോമം കുറെ നീട്ടി നിരത്തി വെട്ടിമുറിച്ചിട്ടുണ്ടു്. വര്‍ണ്ണം നല്ല പഴുത്ത നാരങ്ങയുടേതുതന്നെ. മുഖം ആകപ്പാടെ കണ്ടാല്‍ ബഹുഭംഗി. തലയില്‍ മൂര്‍ദ്ധാവുമാത്രം നല്ലവണ്ണം മൂടുന്നമാതിരി മുഴുവന്‍ കട്ടി സവായ ഒരുക്കതൊപ്പി വെച്ചിരിക്കുന്നു . ആ തൊപ്പിയും അതിനു ചുറ്റും ഉള്ള കറുത്ത തലമുടിയും വെളുത്ത മുഖവും മേല്‍മീശയുംകൂടി കാഴ്ചയില്‍ അതിമനോഹരം എന്നേ പറവാനുള്ളു . ശരീരത്തില്‍ അതി വിശേഷമായ വെളുത്ത മിന്നുന്ന കട്ടിവില്ലൂസ്സു കൊണ്ടു് ഒരു അംഗര്‍ക്കാകുപ്പായം, അതു മുട്ടുകഴിഞ്ഞു നാലഞ്ചുവിരല്‍താണു നില്‍ക്കുന്നു . വെള്ളവില്ലൂസു് അംഗര്‍ക്കാ മുഴുവനും സ്വര്‍ണ്ണവര്‍ണ്ണങ്ങളായും കഴുത്തുമുതല്‍ കടിപ്രദേശംവരെ അടുത്തടുത്തു വെച്ചിട്ടുള്ളവയും ആയ കുടുക്കുകളാല്‍ കുടുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു . കാലില്‍ ഒന്നന്തരം പച്ചനിറമായ പട്ടുകൊണ്ടുള്ള കാല്‍ക്കുപ്പായം; കാലടികളില്‍ ഒന്നാന്തരം തിളങ്ങുന്ന ബൂട്സു് ; മാറത്തു സ്വര്‍ണ്ണവര്‍ണ്ണമായി മിന്നുന്ന ഒരു ഗഡിയാള്‍ ചങ്ങലയും തൂങ്ങുന്നുണ്ടു് . ഇങ്ങിനെയാണു ഇയാളുടെ വേഷം. ഇദ്ദേഹം മാധവന്റെ അടുത്തിരുന്നപ്പോള്‍ തന്നെ മാധവനു് അതികലശലായ ഒരു പരിമളം ഉണ്ടായതായി തോന്നി .ലെവന്‍ഡറിന്റെയോ പനീരിന്റെയോ ബഹുകലശലായ പരിമളം. ഈ മഹാരസികനായ മനുഷ്യന്‍ ഇരുന്ന ഉടനെ തന്റെ പോക്കറ്റില്‍നിന്നു സ്വര്‍ണ്ണവര്‍ണ്ണമായ ഒരു ചുരുട്ടുകേസു് (ചെറിയ പെട്ടി ) എടുത്തു തുറന്നു് ഒരു ചുരുട്ടു താന്‍ എടുത്തു കേസ്സു മാധവനു വെച്ചു കാണിച്ചു . താന്‍ ചുരുട്ടു വലിക്കാറില്ലെന്നു് ഇംഗ്ലീഷു് സമ്പ്രദായപ്രകാരം ഉപചാരത്തോടെ മാധവന്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍ തനിക്കു വലിക്കുന്നതിന്നു വിരോധമുണ്ടോ എന്നു ചോദിച്ചതിന്നു് ഒട്ടും ഇല്ലെന്നു മാധവന്‍ ആദരവോടെ പറകയും അദ്ദേഹം ഉടനെ ചുരുട്ടു വലിക്കാന്‍ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു . കുറെ കഴിഞ്ഞശേഷം അയാള്‍ മാധവനോടു് : ‘താങ്കള്‍ എവിടെനിന്നു വരുന്നു? എങ്ങോട്ടു പോവുന്നു ? ഈ ദിക്കില്‍ മുമ്പു സഞ്ചരിച്ചിട്ടില്ലെന്നു തോന്നുന്നു. ”

മാധവന്‍: ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ കല്‍ക്കത്താവില്‍നിന്നാണു വരുന്നതു് . ഒരു സ്നേഹിതനെ കാണാന്‍ പോവുന്നു. എന്റെ രാജ്യം മലയാളമാണ്—മദിരാശി സംസ്ഥാനത്തില്‍ . ഈ വടക്കേ ഇന്‍ഡ്യാ സഞ്ചരിച്ചു കാണാന്‍ വന്നതാണു്. താങ്കളുമായി പരിചയമാവാന്‍ എടവന്നതു് എന്റെ ഒരു ഭാഗ്യം എന്നു ഞാന്‍ വിചാരിക്കുന്നു.

സുന്ദരപുരുഷന്‍: അതെ, ഞാനും അങ്ങിനെതന്നെ വിചാരിക്കുന്നു . താങ്കളുടെ വല്ല സ്നേഹിതന്മാരോ ആള്‍ക്കാരോ ഉണ്ടോ ; അല്ല , താനെ പുറപ്പെടുവോ ?

മാധവന്‍: ഒരാളുമില്ല; ഞാന്‍ താനേ ഉള്ളു . സുന്ദരപുരുഷന്‍: ശരി; ഞാന്‍ അലഹബാദില്‍ ഒരു സബോര്‍ഡിനേറ്റു് ജഡ്ജിയാണു് . എന്റെ അച്ഛനെ കാണാന്‍ എന്റെ സ്വന്തരാജ്യത്തേക്കു പോവുകയാണു് . എന്റെ അച്ഛന്‍ ഒരു വലിയ വര്‍ത്തകനാണു്. അദ്ദേഹത്തിന്നു് ഞാന്‍ ഉദ്യോഗം ചെയ്യുന്നതു് അത്ര ഇഷ്ട്ടമില്ല . എന്റെ സ്വന്തമനസ്സാല്‍ ഈ ഉദ്യോഗത്തില്‍ ഇരിക്കുന്നതാണു് . ഞാന്‍ ഒന്നാം ക്ലാസ്സു വണ്ടിക്കാണു് ടിക്കറ്റു വാങ്ങീട്ടുള്ളതു്. എന്റെ ഭാര്യയും രണ്ടു മക്കളും ആ വണ്ടിയില്‍ ഉണ്ടു് . വണ്ടിയില്‍ ഇരുന്നു മുഷിഞ്ഞു് ഓരോ സ്റ്റേഷനില്‍ എത്തിയാല്‍ എല്ലായ്പോഴും ഞാന്‍ പ്ലാറ്റ്ഫോമില്‍ എറങ്ങി നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണു് . എനിക്കു് ഈ വണ്ടിയില്‍ ദൂരയാത്ര ചെയ്യുന്നതു് ബഹൂപദ്രവമാണു്. താങ്കള്‍ ഈ വണ്ടിയില്‍ ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടു . കണ്ടപ്പോള്‍തന്നെ എനിക്കു സംസാരിക്കണമെന്നു തോന്നി. മുഖം നോക്കിയപ്പോള്‍ തന്നെ ഇംഗ്ലീഷു് അറിയാം എന്നു ഞാന്‍ നിശ്ചയിച്ചു. ഇപ്പോള്‍ വളരെ സന്തോഷമായി. എന്റെ പേര്‍ ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍ എന്നാണു്. നിങ്ങള്‍ ഒരു ബി. എ. ആയിരിക്കുമെന്നു ഞാന്‍ ഊഹിക്കുന്നു.

മാധവന്‍: അതെ. ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: എനിയും ലക്ഷണം പറയട്ടെ ? ബി . എല്‍ . കൂടിയാണു് ; അല്ലേ ?

മാധവന്‍: (ചിറിച്ചുംകൊണ്ട്) അതെ. ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: ഞാനും ഒരു ഗ്രഡ്യുവെറ്റാണു് . നിങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ സ്നേഹിതനോടുകൂടി എത്രദിവസം താമസമുണ്ടു് ?

മാധവന്‍: ഒരുദിവസം.

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: വിശേഷവിധി ആവശ്യം ഒന്നും ഇല്ലെങ്കില്‍ നുമ്മള്‍ക്കു് ഒന്നായി എന്റെ രാജ്യത്തേക്കു പോവുക. രാജ്യസഞ്ചാരത്തിന്നു വന്നതല്ലേ ? ഇന്ന ദിക്കില്‍തന്നെ ഒന്നാമതു പോവേണമെന്നില്ലല്ലൊ. എന്റെ ഭവനത്തില്‍ ഒരാഴ്ച താമസിച്ചു് ആ രാജ്യത്തില്‍ ഉള്ള വിശേഷങ്ങള്‍ എല്ലാം കണ്ടു പിന്നെ ഇഷ്ട്ടം പോലെ ഏതെങ്കിലും ദിക്കിലേക്കു പോകാമല്ലൊ .

മാധവന്‍: ഞാന്‍ ഒരു സ്നേഹിതനെ കാണാമെന്നു വെച്ചിട്ടുണ്ടു് . അതുകൊണ്ടു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തു് ഒന്നാമതു പോവണം എന്നു പറഞ്ഞതാണു് ?

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: നിങ്ങള്‍ ആരാണു സ്നേഹിതന്‍?ക്കു് ഈ ദിക്കുകളില്‍ ആരും പരിചയമില്ലെന്നു ഞാന്‍ ധരിച്ചു .

മാധവന്‍: ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി. അദ്ദേഹത്തിനെ ഞാന്‍ ഇയ്യടെ കല്‍ക്കത്താവില്‍ നിന്നു് യാദൃശ്ച്യാ കണ്ടു പരിചയമായതാണു് . അദ്ദേഹം കല്‍ക്കത്താ വിടുമ്പോള്‍ എന്നെ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. അതുപ്രകാരം പോവുന്നതാണു് .

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: ഓ! മിസ്ത്ര ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി എന്റെ വലിയ ഒരു ഇഷ്ടനാണു്. എന്റെ അച്ഛന്റെയും ഇഷ്ടനാണു് . ഞാന്‍ കുറെ ദിവസമായി അദ്ദേഹത്തിനെ കണ്ടിട്ടില്ലാ . അദ്ദേഹം വളരെ നല്ല മനുഷ്യനാണു് . വലിയ വര്‍ത്തകനാണു് . താങ്കള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹിതനാണെന്നു് അറിയുന്നതില്‍ എനിക്കു സന്തോഷം . എന്നാല്‍ ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തിനു് ഒരു എഴുത്തു തരാം. അദ്ദേഹത്തെയും ക്ഷണിച്ചു കളയാം . നിങ്ങള്‍ രണ്ടുപേരും കൂടി ഒന്നായി എന്റെ രാജ്യത്തേക്കു വരുന്നതു് എനിക്കു വലിയ സന്തോഷം. ഞാന്‍ നാലുമാസത്തെ കല്‍പനയെടുത്തു പോവുന്നതാണു്. നാലു മാസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ എപ്പോഴെങ്കിലും നിങ്ങള്‍ വരുന്നതായാല്‍ എനിക്കു വളരെ സന്തോഷം .

മാധവന്‍: അങ്ങിനെ തന്നെ – വരാം. ഇങ്ങിനെ ഇവര്‍ വര്‍ത്തമാനങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴേക്കും വണ്ടി വേറെ ഒരു വലിയ സ്റ്റേഷനില്‍ എത്തി. ആ സ്റ്റേഷനില്‍ ഉള്ള തിരക്കു് ഏതുപ്രകാരം എന്നു പറഞ്ഞുകൂടാ . വണ്ടി ഇവിടെ എത്തുമ്പൊഴെക്കു സൂര്യാസ്തമനമായിരിക്കുന്നു . സ്റ്റേഷനില്‍ പ്ലാറ്റുഫോറത്തില്‍ എങ്ങും ജനങ്ങളും സാമാനങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു . അന്യോന്യം നിലവിളിച്ചു പറഞ്ഞാല്‍കൂടി കേള്‍പ്പാന്‍ പ്രയാസം . വണ്ടി സ്റ്റേഷനില്‍ നിന്ന ഉടനെ സബോര്‍ഡിനെറ്റു് ജഡ്ജി ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍ അവര്‍കള്‍ മാധവന്റെ കൈയും പിടിച്ചു വണ്ടിയില്‍നിന്നു പ്ലാറ്റുഫോറത്തിലേക്കു് എറങ്ങി “പിയോന്‍ , പിയോന്‍ ” എന്നു് ഉറക്കെ വിളിച്ചു അപ്പോള്‍ ഒരു കുപ്പായവും പിഗിഡിയും അരപ്പട്ടയും മറ്റും ഇട്ടു മുറുക്കിയ ഒരു താടിക്കാരന്‍ അതികൂറ്റന്‍ പട്ടാണി അടുത്ത ഒരു വണ്ടിയില്‍നിന്നു പുറത്തുചാടി . “സാര്‍ ” എന്നു് അതിഭയഭക്തിയോടെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടു് സാര്‍ ജഡ്ജി അവര്‍കളുടെ അടുത്ത് വന്നു നിന്നു . ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: “നീ ഈ വണ്ടിയില്‍ കയറി ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ സാമാനങ്ങള്‍ എല്ലാം നോക്കി ബന്തോവസ്തായി ഇവിടെ ഇരിക്കണം . ഞങ്ങള്‍ റിപ്രഷമെണ്ടു് റൂമില്‍ (പലഹാരങ്ങള്‍ മുതലായതു സായ്വന്മാര്‍ക്കും മറ്റും തെയ്യാറാക്കിവെച്ചിരിക്കുന്ന മുറിയില്‍ ) പോയി വരട്ടെ ” എന്നു പറഞ്ഞു. “ഹോ–സാര്‍, ” എന്നു പറഞ്ഞു് അവന്‍ മാധവന്‍ ഇരുന്ന വണ്ടിക്കകത്തുപോയി സാമാനങ്ങളുടെ അടുത്ത് ബഹുജാഗ്രതയോടെ നിന്നു .

സബോര്‍ഡിനേറ്റു് ജഡ്ജി അവര്‍കള്‍ മാധവന്റെ കൈവിടാതെ പിടിച്ചും കൊണ്ടു് ഓരോ നേരംപോക്കും പറഞ്ഞു റിപ്രഷമെണ്ടു് റൂമിലേക്കു കടന്നു .

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: എന്താണു നുമ്മള്‍ തിന്നുന്നതു് ? (എന്നു മാധവനോടു് )

മാധവന്‍: താങ്കളുടെ ഇംഷ്ട്ടം പോലെ .

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: മാംസാഹാരങ്ങള്‍ക്കും.വൈനിനും താങ്കള്‍ക്കു വിരോധമില്ലായിരിക്കും

മാധവന്‍: വിരോധമില്ലാ.

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍: ‘ശരി; “ബോയി–ബോയി , ” എന്നു വിളിച്ചു .

ബോയി, “എസ്സാര്‍ ” എന്നു നിലവിളിച്ചുകൊണ്ടു് ഓടിയെത്തി .

ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍, ‘മട്ടന്‍ചോപ്സു് , കട്ളസ്സു് ,ബ്രഡു് , ചീസ്സു് ,ഷെറി വയിന്‍ ’ ഇതുകള്‍ കൊണ്ടുവാ– ” എന്നു കല്‍പിച്ചു. ബോയി, “എസ്സാര്‍ ” എന്നു പറഞ്ഞു കല്‍പിച്ച സാധനങ്ങള്‍ കൊണ്ടുവരാന്‍ ഓടിപ്പോയി .

ഉടനെ സബ്ജഡ്ജി അവര്‍കളും മാധവനും ഓരോ കസാലയിന്മേല്‍ ഇരുന്നു . ഉടനെ സബ്ബ്ജഡ്ജി അവര്‍കള്‍ കസാലമേല്‍നിന്നു് എഴുനീറ്റു് “ഓ–എന്റെ മകനെക്കൂടി ഞാന്‍ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരട്ടെ. അവന്‍ ഒന്നാം ക്ലാസ്സു് വണ്ടിയില്‍ അവന്റെ അമ്മയോടുകൂടി ഇരിക്കുന്നു . ഞാന്‍ ആ വണ്ടിയില്‍നിന്നു് എറങ്ങുമ്പോള്‍ അവന്‍ ശാഠ്യം പിടിച്ചു് ഒന്നിച്ചു വരാന്‍ കരഞ്ഞു . എന്നോടു കൂടിയല്ലാതെ ആ ചെക്കന്‍ ഭക്ഷണംകഴിയിക്കില്ലാ . ഞാന്‍ ഒരു നിമിഷത്തിലകത്തു വരും, ” എന്നു പറഞ്ഞു് ഗഡിയാള്‍ ഒന്നു് എടുത്തു നോക്കി . “ എനി വണ്ടി പുറപ്പെടാന്‍ പതിന്നാലു മിനിട്ടു് ഉണ്ടു്, ” എന്നു പറഞ്ഞു സബ്ബ്ജഡ്ജി വേഗം പുറത്തേക്കുപോയി . കുട്ടിയെ കൊണ്ടുവരാന്‍ പോയതു മാധവനു സന്തോഷമായി . മാധവന്‍ അവിടെ ഇരുന്നു . അപ്പോഴേയ്ക്കു ബട്ളര്‍ കല്‍പനപ്രകാരം ഓരോ സാധനങ്ങള്‍ കൊണ്ടുവന്നു വെച്ചുതുടങ്ങി . മാധവന്‍ സബ്ബ്ജഡ്ജി വരവും കാത്തിരിന്നു . അഞ്ചുമിനിട്ടു കഴിഞ്ഞു-ആറു കഴിഞ്ഞു-ഏഴ്എട്ട്-ഒമ്പത്-പത്തു മിനിട്ടായി. അപ്പോള്‍ മാധവന്‍ എണീട്ടു് ‘അദ്ദേഹം എന്താണു വരാത്തതു് ’ എന്നു് ആലോചിച്ചു. അടുത്ത് നില്‍ക്കുന്ന ബട്ളര്‍ “എനി നാലു മിനിട്ടേ ഉള്ളു . ഈ സാധനങ്ങള്‍ എല്ലാം ആറി ചീത്തയായിത്തുടങ്ങി , ” എന്നു പറഞ്ഞു . മാധവന്‍, “അദ്ദേഹം വന്നില്ലല്ലൊ , ” എന്നു പറഞ്ഞു പുറത്തേക്കു് ഇറങ്ങി- ആദ്യം ഒന്നാം ക്ലാസ്സുവണ്ടികള്‍ക്ക കെട്ടിയ ദിക്കിലേക്കു ഓടി . ആ വണ്ടികളുടെ വാതുക്കല്‍ എല്ലാംപോയി , “മിസ്റ്റര്‍ ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍ സബ്ബ്ജഡ്ജി !- ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍ സ്്രജഡ്ജി ! ” എന്നു് ഉറക്കെ വിളിച്ചു. ആരും ഉരിയാട്ടില്ല . മാധവന്‍ വല്ലാതെ ഒന്നു പരിഭ്രമിച്ചു . താന്‍ കയറിയ വണ്ടിയില്‍ വന്നു നോക്കുമ്പോള്‍ അവിടെ വെച്ചിരുന്ന തന്റെ വക യാതൊരു സാമാനങ്ങളേയും കണ്ടില്ല. പിയോനുമില്ലാ സബ്ബ്ജഡ്ജിയുമില്ലാ . സാമാനങ്ങള്‍ എല്ലാം ആ തടിച്ച പ്യൂണ്ണ എടുത്തുകൊണ്ടുപോയി എന്നു് ആ വണ്ടിയില്‍ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷു് അറിഞ്ഞു കൂടാത്ത ചില വഴിയാത്രക്കാര്‍ കൈ കൊണ്ടും മറ്റും കാണിച്ചു മാധവനെ മനസ്സിലാക്കി . മാധവന്‍ പിന്നെയും , എന്തിനാണെന്നും എവിടേക്കാണെന്നും മാധവനു തന്നെ നിശ്ചയമില്ലാതെ പ്ലാറ്റ്ഫോറത്തില്‍ അങ്ങോട്ടും ഇങ്ങോട്ടും ഒരു ഭ്രാന്തന്റെ മാതിരി ഓടി . അപ്പോഴേക്കു വണ്ടി എളകി പോകയും ചെയ്തു. മാധവനു് അപ്പോള്‍ ഉണ്ടായ പരിഭ്രമവും വ്യസനവും മതിയാകുംവആവും ശരിയാകുംവആവും പറഞ്ഞു് എന്റെ വായനക്കാതെ ധരിപ്പിപ്പാന്‍ എന്നാല്‍ പ്രയാസം . താന്‍ അപ്പോള്‍ ഇട്ടിട്ടുള്ള കുപ്പായവുംക്കതൊപ്പിയും കാലൊറയും ബൂട്സും ഒരു ചെറിയ ഉറുമാലും രണ്ടു ഉറുപ്പികയ്ക്കോ മറ്റോ ചില്ലറയും ഒരു റിവോള്‍വര്‍ പോക്കറ്റില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നതും താന്‍ എല്ലായ്പോഴും ധരിച്ചുവരുന്ന ഒരു സാധാരണ ഗഡിയാളും ഒരു റെയില്‍വെ ടിക്കറ്റും ഒഴികെ മറ്റു സകല സാധനങ്ങളുംപോയി. പോയ സാധനങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും വിലപിടിച്ച സാധനങ്ങള്‍ , ബാബു ഗോവിന്ദസെന്‍ കൊടുത്ത പൊന്‍ഗഡിയാളും ചങ്ങലയും ഒരു വിലയുള്ള ദന്തത്തിന്റെ എഴുത്തുപെട്ടിയും വിശേഷമായ നീരാളത്തിന്റെ ഉടുപ്പുകളും ആണു് . പാവം ! സാധുമാധവന്‍ അന്ധനായി പ്ലാറ്റ്ഫോമില്‍ കുറെ നിന്നു – വണ്ടിയും പോയി . സ്വത്തുക്കള്‍ സകലവും അലഹബാദിലെ സബ്ബ്ജഡ്ജിയും കൊണ്ടുപോയി . ഈ ഷിയര്‍ ആലിഖാന്‍ എന്നു കള്ളപ്പേര്‍ പറഞ്ഞ പെരുങ്കള്ളന്‍ ഈവക പ്രവൃത്തിയില്‍ വളരെ പണം തട്ടിപ്പറിച്ചവനാണു് . മാധവനെ ഇവനും ഇവന്റെ കൂട്ടരും കൂടി വൈകുന്നേരം പലഹാരം കഴിപ്പാന്‍ എറങ്ങിയ സ്റ്റേഷനില്‍വെച്ചു കണ്ടു . ദിക്കു പരിചയമില്ലാത്തവനാണെന്നു മനസ്സിലായി, തന്റെ കൂട്ടുക്കള്ളന്മാര്‍ രണ്ടാളോടുകൂടി മുമ്പു പറഞ്ഞ വേഷംകെട്ടി പുറപ്പെട്ടു നുമ്മടെ മഹാ ശുദ്ധാദാവായ മാധവനെ ഇങ്ങിനെ ചതിച്ചതാണു് . ആ കള്ളന്മാര്‍ മാധവന്റെ വണ്ടിയില്‍നിന്നു സാമാനവും എടുത്തു സ്റ്റേഷനില്‍നിന്നു കുതിച്ചു് ഓടിപ്പൊയ്കളകയും ചെയ്തു. എനി എന്തു നിവൃത്തി ഈശ്വരാ ! എന്നു വിചാരിച്ചു മാധവന്‍ ഓടി സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരുടെ മുറിയില്‍ ചെന്നു.

മാധവന്‍: ഇതാ എന്റെ സാമാനങ്ങള്‍ എല്ലാം കളവുപോയിരി കാരനാണു്. എന്നെ ദയവുചെയ്തു സഹായിക്കണേ ! സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: പൊല്ലീസ്സുകാരോടു പോയി പറയൂ .

മാധവന്‍: പൊല്ലീസ്സുകാരെ ആരെയും കാണുന്നില്ലാ . സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: അതിനു ഞാന്‍ എന്തുചെയ്യും ?

മാധവന്‍: എനിക്കു് ഈ ദിക്കില്‍ ആരും പരിചയമില്ല . . ഞാന്‍ അന്യരാജ്യക്കാരനാണ്-

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: അതിനു ഞാന്‍ എന്തുചെയ്യും ?

മാധവന്‍: നിങ്ങള്‍ എനിക്കു വല്ല സഹായവും ചെയ്യാഞ്ഞാല്‍ ഞാന്‍ വളരെ കുഴങ്ങിപ്പോവുമല്ലൊ-

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: പൊല്ലീസ്സുകാരോടു പോയി പറയൂ . പോട്ടര്‍ , ഈ മനുഷ്യനു പൊല്ലീസ്സുകാരെ കാണിച്ചു കൊടുക്കൂ. ഇവിടെ പൊല്ലീസ്സുകാര്‍ ആരും ഇല്ലെങ്കില്‍ പൊല്ലീസ്സുകച്ചേരി കാണിച്ചുകൊടുക്കൂ. പ്ലാറ്റുഫോറത്തില്‍ പൊല്ലീസ്സുകാരെ കണ്ടില്ലാ , പൊല്ലീസുകച്ചേരിയില്‍ ചെന്നപ്പോള്‍ അവിടെ വാതില്‍ അടച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ദിക്കില്‍ നുമ്മളുടെ ബ്രിട്ടീഷു് ഇന്‍ഡ്യയിലെ പൊല്ലീസ്സുകാര്‍ അല്ല. ഈ കളവുപോയതും ബ്രിട്ടീഷു് ഇന്‍ഡ്യയ്ക്കു പുറത്തു് ഒരു രാജ്യത്തുവെച്ചാണു് . മാധവന്റെ പിന്നാലെ തന്നെ ഹോട്ടലിലെ ബട്ളര്‍ കൂടിയിരിക്കുന്നു . “സാമാനം ഉണ്ടാക്കിയതിന്നു് ഒന്നര ഉറുപ്പിക ചാര്‍പ്പുണ്ടു് —വേണമെങ്കില്‍ തിന്നോളണം , പണം തരണം . ” എന്നു പറഞ്ഞു പിന്നാലെ വരുന്നു.

മാധവന്‍: ഞാന്‍ സാധനങ്ങള്‍ക്കൊന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല . ആ കള്ളനല്ലേ പറഞ്ഞതു് ? ഞാന്‍ എന്തിനാണു പണം തരുന്നതു് ? ബട്ളര്‍: നിങ്ങളാണു പറഞ്ഞതു് . നിങ്ങള്‍ പണം തരണം . എന്നു പറഞ്ഞു പിന്നെയും പിന്നാലെ വിടാതെ കൂടി. ലേ പൊല്ലീസ്സുകാരെ ഒരാളെയും കാണാത്തതിനാല്‍ മാധവന്‍ പിന്നെയും തീവണ്ടി സ്റ്റേഷനില്‍ തന്നെ മടങ്ങിവന്നു. സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരുടെ അടുത്ത് പോയി .

മാധവന്‍: പൊല്ലീസ്സുകാരെ ആരെയും കാണുന്നില്ല . സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: അതിനു ഞാന്‍ എന്തുചെയ്യും ? ബട്ളര്‍: (സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരോടു് ) ഇദ്ദേഹം ഹോട്ടലില്‍ വന്നു സാമാനങ്ങള്‍ക്കു കല്‍പന കൊടുത്തു. ഉണ്ടാക്കിക്കൊണ്ടുവന്നശേഷം ഇപ്പോള്‍ വില തരുന്നില്ലാ . സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: (മാധവനോടു് ) അതു് എന്താണു കൊടുക്കാത്തതു്?

മാധവന്‍: നിങ്ങള്‍ കല്‍പിച്ചാല്‍ കൊടുക്കാം , എന്റെ കൈയില്‍ ഉള്ള മുഴുവന്‍ പണവും കൊടുക്കാം. എന്നാല്‍ നിങ്ങള്‍ എനിക്കു് ഒരു ഉപകാരംമാത്രം ചെയ്യണം . ഞാന്‍ ഇങ്ങിനെ സങ്കടത്തില്‍പെട്ട ഒരു മനുഷ്യനല്ലേ–എന്റെ ഒരു സ്നേഹിതനു് ഒരു ടെലിഗ്രാം (കമ്പിവര്‍ത്തമാനം) അയച്ചുതരണം.

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: നേരം ആറുമണി കഴിഞ്ഞുവല്ലൊ . ആരാണു സ്നേഹിതന്‍ ?

മാധവന്‍: മിസ്റ്റര്‍ ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി എന്റെ ഒരു സ്നേഹിതനാണു് . അദ്ദേഹത്തിനെ കാണാനാണു ഞാന്‍ പോവുന്നതു് . അദ്ദേഹത്തിനു് ഒരു കമ്പി ഇപ്പോള്‍തന്നെ അയച്ചുതരണം. ‘ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി ’ എന്നു പേരു കേട്ടപ്പോള്‍ എന്തോ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരുടെ പ്രകൃതം ഒന്നു വല്ലാതെ മാറി. ആ കോടീശ്വരന്റെ സ്വന്തം ആളാണു് ഈ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ . ബഹുവിധമായ സാമാനങ്ങള്‍ ദിവസംപ്രതി ഈ സ്റ്റേഷനില്‍കൂടി അദ്ദേഹത്തിന്നുവേണ്ടി ദിവസംപ്രതി വന്നും പോയിക്കൊണ്ടും ഇരിക്കും . വളരെ പണം സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ക്കു് അദ്ദേഹത്തോടു സമ്മാനമായിട്ടും മറ്റും കിട്ടിവരുന്നുണ്ടു് . അത്രയുമല്ല , ഒരു കുറി എന്തോ ഒരു വികടം കാണിച്ചതിനാല്‍ ഈ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരുടെ കാല്‍ക്കു ചങ്ങലവരാന്‍ പോയതു് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദയയാല്‍ ഇല്ലാതെ ആയിരിക്കുന്നു. ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി എന്നുവെച്ചാല്‍ ആ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ക്കു് ഒരു ഈശ്വരനെപ്പോലെയാണു്. ആ പേരു പറഞ്ഞുകേട്ട ഉടനെ അദ്ദേഹം ഇരിപ്പടത്തില്‍നിന്നു് എണീട്ടു.

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: താങ്കള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്നേഹിതനോ ? അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുക്കലെക്കു പോവുന്നുവോ? പോട്ടര്‍, കസാല കൊണ്ടുവാ . ഇരിക്കിന്‍ , ടെലിഗ്രാം ഈ നിമിഷം അയയ്ക്കാം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു ടെലിഗ്രാമിനു് ഇപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മറുവടി അയച്ചതേ ഉള്ളു . അദ്ദേഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്ഥലത്തുക്കുള്ള റെയില്‍വെസ്റ്റേഷനില്‍ത്തന്നെ ഇപ്പോള്‍ ഉണ്ടായിരിണം. ടെലിഗ്രാം വേഗം എഴുതിത്തരികയേ വേണ്ടൂ .

മാധവന്‍ ഉടനെ ടെലിഗ്രാം എഴുതി സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍വശം കൊടുത്തു .

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ അഞ്ചുനിമിഷത്തിലകത്തു മറുവടി വരുത്തിത്തരാമെന്നു പറഞ്ഞു ടെലിഗ്രാം അടിച്ചു. മാധവനു കുറെ ചായയും മറ്റും ക്ഷണം വരുത്തിക്കൊടുത്തു . ഉടനെ പൊല്ലീസ്സുകാരുടെ അടു ത്തേക്ക് ആളെ അയച്ചു . വേണ്ടതെല്ലാം ചെയ്തു . പണത്തിന്നു ചോദിച്ച ഹോട്ടല്‍ ബട്ളരെ തല്‍ക്കാലം കണ്ടതേ ഇല്ലാ . കഷ്ടിച്ചു് ഒരു അരമണിക്കൂര്‍ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ മറുവടി ടെലിഗ്രാം എത്തി. സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ക്കു് , നേരെ താഴെ പറയുന്നപ്രകാരമായിരുന്നു ടെലിഗ്രാം:

“മലബാറില്‍നിന്നു വരുന്ന മാധവന്റെ ടെലിഗ്രാം കിട്ടി . ഇദ്ദേഹം എന്റെ പ്രാണപ്രിയനായ ഒരു മനുഷ്യനാണു്. ഇദ്ദേഹത്തിന്നു വേണ്ട സകല ഉപചാരങ്ങളും ചെയ്തു് വളരെ സുഖമാക്കി താങ്കള്‍ ഇന്നു രാത്രി അവിടെ പാര്‍പ്പിക്കണം. മാധവന്റെ ടെലിഗ്രാം ഇവിടെ കിട്ടുമ്പോള്‍ ഇവിടുന്നു് അങ്ങോട്ടുള്ള ഒടുവിലത്തെ വണ്ടി പോയിരിക്കുന്നു . അല്ലെങ്കില്‍ ‘ഈ രാത്രിയില്‍തന്നെ ’ ഞാന്‍ അവിടെ എത്തുമായിരുന്നു . മാധവനോടു് അശേഷം വ്യസനിക്കരുതെന്നു താങ്കള്‍ പറയണം. താങ്കള്‍ അയാളുടെ കൂടെത്തന്നെ സകല ഉപചാരങ്ങളും ചെയ്തു ഞാന്‍ എത്തുന്നവരെ ഇരിക്കണം. ഞാന്‍ നാളെ ഒന്നാമത്തെ വണ്ടിക്കു് അവിടെ എത്തും . പൊല്ലീസ്സിന്നു് ഇപ്പോള്‍തന്നെ അറിവുകൊടുക്കണം . അതൊന്നും മാധവനറിയേണ്ട വേണ്ടതു് സകലം നിങ്ങള്‍തന്നെ ചെയ്യണം.”

ഈ ടെലിഗ്രാം എത്തിയശേഷം സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ മാധവനു ചെയ്ത ഉപചാരങ്ങളും ആദരവുകളും ഒരു രാജാവിനോ വലിയ പ്രഭുവിനോ കൂടി അദ്ദേഹം ചെയ്യുമോ എന്നു സംശയമാണു് . ഉടനെ പൊല്ലീസ്സിന്നു് ആളെ അയച്ചു . മാധവനു ഹോട്ടലില്‍ കിടക്ക , കട്ടില്‍ , മേശ , കസാല മുതലായ പലേ സാമാനങ്ങള്‍ ഉള്ള ഒരു വലിയ മുറി ഒഴിച്ചു അതില്‍ ഇരിപ്പാന്‍ ശട്ടമാക്കി . ഒരു കാല്‍മണിക്കൂറിന്നുള്ളില്‍ ആ ദിക്കിലെ പൊല്ലീസ്സിന്റെ ഹെഡ് ആപ്സറും കുറെ ശിപായിമാരും കൂടി എത്തി. ഹെഡാപ്സര്‍ ഒരു മുസല്‍മാനാണു് ; അതിഭയങ്കരവേഷം . സ്റ്റേഷനില്‍ എത്തിയ ഉടനെ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരോടു് .ഹെഡാപ്സര്‍: കളവുപോയതു് ആര്‍ക്കാണു് ? എത്ര മുതല്‍ പോയി ?

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: മലയാളത്തില്‍നിന്നു് ഒരു രാജാവു വന്നിരിക്കുന്നു . അദ്ദേഹത്തിന്റെ വക ഒരുലക്ഷം ഉറുപ്പികയ്ക്കു മുതല്‍ പോയിപ്പോയി . ഗോപീനാഥബാനര്‍പ്പിയുടെ ഇംനാണു് ഈ രാജാവു്. ഈ അകത്തിരിക്കുന്നുണ്ടു് — വലിയ രാജാവാണു് . വിവരത്തിന്നു് ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിക്കു് അദ്ദേഹംതന്നെ ടെലിഗ്രാം അയച്ചു . അതിനുവന്ന മറുവടി എനിക്കാണു് . ഇതാ നോക്കിന്‍.

എന്നു പറഞ്ഞു ടെലിഗ്രാം ഹെഡാപ്സരെ പക്കല്‍ കൊടുത്തു .

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ പറഞ്ഞതെല്ലാം മാധവന്‍ അകായില്‍നിന്നു കേട്ടു . വളരെ വ്യസനത്തിലാണു് തന്റെ അപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതി എങ്കിലും , താന്‍ മലയാളത്തിലെ ഒരു രാജാവാണെന്നും ലക്ഷം ഉറുപ്പികയുടെ മുതല്‍ കളവുപോയി എന്നും സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ പറഞ്ഞതുകേട്ടപ്പോള്‍ മാധവന്‍ ഉറക്കെ ചിറിച്ചുപോയി.

ഹെഡാപ്സര്‍ ടെലിഗ്രാം വായിച്ചു തല ഒന്നു കുലുക്കി സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റരോടു് .

ഹെഡാപ്സര്‍: “എനിക്കു രാജാവിനെ ഒന്നു കാണണം. അന്യായത്തിന്റെ വിവരം കുറിച്ചെടുക്കണം ” എന്നു പറഞ്ഞു. സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ അകത്തുപോയിക്കഹെഡാപ്സരോടു് അകത്തേക്കു വരാമെന്നു പറഞ്ഞശേഷം അതികൂറ്റനായ ഈ തുലുക്കന്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ അകത്തേക്കു കടന്നു വളരെ ഭക്തിയോടെ മാധവനു് ഒരു സെലാം ചെയ്തു കൈകള്‍ രണ്ടും താഴ്ത്തി ഡ്രില്‍ ചെയ്വാന്‍ നില്‍ക്കുമ്പോലെ മാധവന്റെ മുമ്പാകെ നിന്നു.

മാധവന്‍ വേഗം കസാലയിന്മേല്‍നിന്നു് എണീറ്റു് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെക്കകെപിടിച്ചു് , “താങ്കളെ കണ്ടതു് വളരെ സന്തോഷമായി, ” എന്നു പറഞ്ഞു് അടു കസാലമേല്‍ ഇരുത്തി വളരെ താഴ്മയോടെ സംസാരിച്ചു. ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥനു മാധവനെപ്പറ്റി വളരെ ബഹുമാനവും സന്തോഷവും തോന്നി. ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: രാജാവവര്‍കള്‍ക്കു് ഈ വ്യസനം വന്നതില്‍ ഞാന്‍ വളരെ വ്യസനിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ കഴിയുന്നതു ശ്രമിച്ചു് ഈ കുറ്റം തുമ്പുണ്ടാക്കാന്‍ നോക്കാം .

മാധവന്‍: ഞാന്‍ രാജാവല്ലാ. ഇതു പറഞ്ഞു കേട്ടപ്പോള്‍ സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍ക്കു വളരെ ദേഷ്യം തോന്നി—കുറ്റമല്ലാ ഈ പൊട്ടച്ചാരുടെ മുതല്‍ കട്ടുപോയതു് എന്നു മനസ്സില്‍ നിശ്ചയിച്ചു .

മാധവന്‍: ഞാന്‍ രാജാവല്ല, മലയാളത്തിലെ ഒരു നായരാണു് . ഗവര്‍മ്മേണ്ടില്‍ ഉദ്യോഗമാണു്.

ഉദ്യോയഗസ്ഥന്‍: ശരി, മുതല്‍ എത്ര പോയിട്ടുണ്ടു് ?

മാധവന്‍: വില തിട്ടമായി പറവാന്‍ സാധി ക്കയില്ല.

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: വളരെ മുതല്‍ പോയിട്ടുണ്ടു് . വളരെ വളരെ .

മാധവന്‍: ഏറെയും കുറയുമായി ഒരു രണ്ടായിരം ഉറുപ്പികയുടെ മുതല്‍ ഉണ്ടായിരിക്കാം . പോയ സാധനങ്ങളില്‍ വില ഏറിയതു് എല്ലാം എനിക്കു കല്‍ക്കത്താവില്‍നിന്നു പുറപ്പെടുമ്പോള്‍ മഹാരാജശ്രീ ഗോവിന്ദസെന്‍ സമ്മാനമായി തന്നതായിരുന്നു . അതുകളുടെ വില എനിക്കു നിശ്ചയമില്ലാ.

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: ഗോവിന്ദസെനും ഇവിടുത്തെ സ്നേഹിതനോ ?

മാധവന്‍: അതെ.

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: കളവുണ്ടായ വിവരം ഒന്നു പറഞ്ഞുകേട്ടാല്‍ കൊള്ളാമായിരുന്നു .

മാധവന്‍ ഉണ്ടായ സംഗതികള്‍ എല്ലാം വിവരമായി പറഞ്ഞു . ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ കേട്ടശേഷം ഒരു പത്തുമിനിട്ടു് ഒന്നും മിണ്ടാതെ യോഗീശ്വരന്മാര്‍ ധ്യാനത്തിന്നു് ഇരുന്നാലത്തെ സമ്പ്രദായത്തില്‍ നിശ്ചഞ്ചലനായി ആലോചിച്ചു . ആലോചനയുടെ അവസാനത്തില്‍ ഒരു മന്ദഹാസംചെയ്തു. വാതുക്കല്‍ നില്‍ക്കുന്ന തന്റെ പ്രധാന ശിപായിയുടെ മുഖത്തേക്കു് ഒന്നു നോക്കി പിന്നെയും ഒരു മന്ദഹാസം ചെയ്തു . തനിക്കു സകല സൂക്ഷ്മവും കിട്ടി എന്നു നടിച്ചുകൊണ്ട്:

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: ഈ കളവുണ്ടായതു ഹോട്ടല്‍ബട്ളരുടെ അറിവോടുകൂടിയാണെന്നുള്ളതിലേക്കു് എനിക്കു് ലേശംപോലും സംശയമില്ലാ .

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: ശരി–ശരി. പ്രധാനശിപായി: ശരി–ശരി; എനിക്കു് ഒരു അണുമാത്രം സംശയമില്ലാ .

എന്നു പറഞ്ഞപ്പോഴേക്കു ശിപായിമാര്‍ നിന്നേടത്തുനിന്നു് ഒന്നു് എളകി അന്യോന്യം മുഖത്തോടുമുഖം നോക്കി. കളവു് എത്ര വേഗം തങ്ങളുടെ യജമാനന്‍ തുമ്പുണ്ടാക്കിയതു് ഓര്‍ത്തു വളരെ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു. തങ്ങള്‍ക്കു കല്‍പന കിട്ടാന്‍ വെകിയെന്ന ഭാവത്തോടെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മുഖത്തേക്കു നോക്കിക്കൊണ്ടു നിന്നു .

മാധവന്‍: ഹോട്ടല്‍ബട്ളരുടെ അറിവു് ഉണ്ടാവാന്‍ സംഗതി ഉണ്ടെന്നു് എനിക്കു തോന്നുന്നില്ലാ. -

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: (ബഹുദേഷ്യത്തോടെ ) താങ്കള്‍ എനി ഈ കാര്യത്തില്‍ ഒന്നും ചെയ്യേണ്ടതില്ലാ. വേണ്ടതെല്ലാം ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ ചെയ്തു കാര്യം തുമ്പുണ്ടാക്കട്ടെ . ഏകദേശം ലക്ഷം കാര്യങ്ങള്‍ ഇങ്ങിനെയുള്ളവ തുമ്പുണ്ടാക്കിയ മഹാന്മാരാണു് ഇവര്‍ . അവരുടെ പ്രവൃത്തി അവര്‍ ചെയ്തുകൊള്ളട്ടെ. മാധവന്‍, “അങ്ങനെതന്നെ. എനി ഞാന്‍ ഒന്നും പറയുന്നില്ല , ” എന്നു പറഞ്ഞു . പ്രധാന ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ ഉടനെ അവിടുന്നു് എഴുനീറ്റു പുറത്തേക്കു വന്നു ഹോട്ടല്‍ ബട്ളരെ വിളിക്കാന്‍ പറഞ്ഞു. ബട്ളര്‍ വളരെ ഭയപ്പെട്ടു വിറച്ചുംകൊണ്ടു് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ അടുത്ത് വന്നു നിന്നു. ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: അദ്ദേഹത്തിന്റെ വക മുതല്‍ നീ കട്ടതു് എവിടെ വെച്ചിരി ബട്ളര്‍: ഞാനോ, ആരുടെ മുതല്‍ ? കഷ്ടം, ഞാന്‍ കട്ടുവോ ?

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: (ഒരു ശിപായിയോടു് ) ആ നായിനെ ഇടി .

ബട്ളര്‍: അയ്യോ!

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: ഇനിയും ഇടി .

ബട്ളര്‍: അയ്യയ്യോ! അയ്യയ്യോ !

ഞാന്‍ ഒന്നും അറിയില്ലാ .

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: നല്ലവണ്ണം ഇടി-കഴുതെ . നിണ ഇടി, ഇടി, തലയ്ക്കു് ഇടി.ക്കു ബലം ഇല്ലെ . പ്രധാനശിപായി ! നീക്കുന്നു ? എടുക്കു്.

ബട്ളര്‍: അയ്യോ! അപ്പാ! അപ്പപ്പാ ! അപ്പപ്പാ ! ചത്തു ഞാന്‍ ചത്തു- ദെവമേ ! എന്നെ കൊന്നു!

ഉദേ്യാഗസ്ഥന്‍:ഇടിക്കു് – എനിയും ആ നായിനെ ഇടിച്ചു കൊല്ലു് .

ബട്ളര്‍: അപ്പ! എനിക്കു വെള്ളം കുടിക്കണം – ഞാന്‍ മരിക്കാറായി .

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: അവന്റെ കയ്യി പിടിച്ചു പിന്നോക്കം മുറുക്കിക്കെട്ടി മേലോട്ടു വലിച്ചുപൊന്തിക്ക. മറ്റൊരു ശിപായി അവന്റെ കാല്‍ മുന്നോട്ടു ബലത്തോടെ വലിക്കട്ടെ . കല്‍പിച്ചപ്രകാരം ചെയ്തപ്പോള്‍ :

ബട്ളര്‍: (വേദന സഹിക്കാന്‍ പാടില്ലാതെ) അയ്യോ! അയ്യോ! ഞാന്‍ മുതല്‍ എടുത്തുതരാം—എടുത്തു തരാം.

ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍: എവിടെ വെച്ചിരിക്കുന്നു ?

ബട്ളര്‍: അയ്യയ്യോ! ഞാന്‍ കിടക്കുന്ന മുറിയില്‍ വെച്ചിട്ടുണ്ടു്. കെട്ടു് അഴിക്കണേ!

സ്റ്റേഷന്‍മാസ്റ്റര്‍: (മാധവനോടു് ) കണ്ടില്ലെ—കള്ളന്‍ , ഇവനാണു കട്ടതു് . താങ്കള്‍ മഹാ ദയാബുദ്ധിയാണു്. ഇപ്പോള്‍ മുതല്‍ വരുന്നതു കാണാം.

മാധവനു് ഇതു് അശേഷം ബോദ്ധ്യമായില്ല . അവന്‍ വേദന സഹിക്കാന്‍ പാടില്ലാത്തതുകൊണ്ടു പറഞ്ഞതാണെന്നു തീര്‍ച്ചയായും വിശ്വസിച്ചു ! കാര്യവും അതുപോലെതന്നെ. അകത്തേക്കു പോയി ബട്ളര്‍ വെറുതെ നിന്നു . അയാള്‍വശം ഇല്ലാത്ത മുതല്‍ അയാള്‍ എങ്ങിനെ എടുത്തു കൊടുക്കും? എങ്കിലും പിന്നെയും കുറെ അനേ്വഷണങ്ങളും മറ്റും ചെയ്തു . ചില പോര്‍ട്ടര്‍മാരെയും കൂലിക്കാരെയും എല്ലാം വളരെ അടിച്ചു . ഒന്നും തുമ്പാവാത്തതിനാല്‍ ഏകദേശം പന്ത്രണ്ടുമണിയായപ്പോള്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാര്‍ വെളിച്ചാവുമ്പോള്‍ വരാമെന്നു പറഞ്ഞു പോകയും ചെയ്തു.

രാവിലെ ഒന്നാമത്തെ വണ്ടിക്കു ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി വന്നു . കളവുകാര്യത്തെക്കുറിച്ചു കുറെ അന്വേഷിച്ചു. ഒന്നും തുമ്പുണ്ടായില്ല. പിന്നെയും അന്വേഷിപ്പാന്‍ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരെയും മറ്റും ഏല്‍പിച്ചു മാധവനേയുംകൂട്ടി തന്റെ രാജ്യത്തേക്കു പോന്നു . ഈ വിവരങ്ങള്‍ക്കു് എല്ലാം തന്റെ രാജ്യത്തു് എത്തിയ ഉടനെ ഗോവിന്ദസേന്നു കമ്പി അയച്ചു . അതിന്നു ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിക്കു വന്ന മറുവടി കമ്പി താഴെ ചേര്‍ക്കുന്നു .

“മാധവനു നേരിട്ട നിര്‍ഭാഗ്യത്തെപ്പറ്റി ഞാന്‍ വ്യസനിക്കുന്നു . മാധവനു വടക്കന്‍ ഇന്ത്യയില്‍ സഞ്ചാരത്തിന്നും മടങ്ങി മദിരാശിക്കു പോവാനും ഉള്ള സകല ചിലവുകള്‍ക്കും ആയി രണ്ടായിരം ഉറുപ്പിക മാധവന്റെ അധീനത്തില്‍ നിര്‍ത്തണം . എന്നാല്‍ , ഉറുപ്പിക ഒന്നായി കൈയില്‍ കൊണ്ടുപോവണ്ടാ. തല്‍ക്കാലം ആവശ്യമുള്ളതു മാത്രം കൈയില്‍ റൊക്കം നാണ്യമായി ഇരുന്നോട്ടെ. ശേഷം ആവശ്യമുള്ളതു് അല്ലഹബാദു് , ആഗ്രാ ,ഡെല്‍ഹി , ലാഹൂര്‍ ഈ ബാങ്കുകളില്‍നിന്നു് അതാതു സമയം വാങ്ങാന്‍ ചെക്കുകള്‍ കൊടുക്കണം . മാധവന്‍ ബൊംബായില്‍ മടങ്ങിയെത്തുന്നതു വരെ കൂടെ സഞ്ചരിക്കാന്‍ നമ്മുടെ ബെരാംഖാനെക്കൂടി അയയക്കണം. അവന്‍ സഞ്ചരിച്ചു നല്ല പരിചയമുള്ളവനാണു് . മുതലുകള്‍ പോയതില്‍ മാധവന്‍ അശേഷം വ്യസനിക്കേണ്ടാ എന്നു തീര്‍ച്ചയായി മാധവനോടു പറയണം . ”

ഈ ടെലിഗ്രാം വായിച്ചപ്പോള്‍ മാധവനു മനസ്സില്‍ ഗോവിന്ദസേനെ കുറിച്ചു് ഉണ്ടായ ഒരു ബഹുമാനവും ഭക്തിയും എന്റെ വായനക്കാര്‍ക്കുതന്നെ അനുമാനിക്കാവുന്നതാണല്ലൊ . എന്നാലും ഗോവിന്ദസേനെക്കൊണ്ടു് എനി ഒരു കാശുപോലും തനിക്കു വേണ്ടി ചിലവിടിയിക്കുന്നതു് മാധവനു പ്രാണസങ്കടമായി തോന്നി , ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിയോടു പറയുന്നു .

മാധവന്‍: മഹാ ഞ്ചദാര്യശാലിയായ ഗോവിന്ദസെന്‍ അധികംകാലം ലോകത്തിലെ ഗുണത്തിന്നായി ജീവിച്ചിരിക്കട്ടെ. ഞാന്‍ ഇപ്പോള്‍ മദിരാശിക്കു മടങ്ങാനാണു വിചാരിക്കുന്നതു്. അവിടെ പോയിട്ടു കുറെ ദിവസം കഴിഞ്ഞു് ഇങ്ങട്ടു വീണ്ടും വന്നു ഗോവിന്ദസെന്‍ അവര്‍കളെയും താങ്കളെയും കണ്ടുകൊള്ളാം . എനിക്കു് ഇവിടെനിന്നു മദിരാശിയിലേക്കു വഴിയാത്രയ്ക്കുള്ള പണം മാത്രം ഇപ്പോള്‍ കിട്ടിയാല്‍ മതി .

ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജി: അങ്ങിനെതന്നെ. എന്നാല്‍ ഒരു നാലഞ്ചുദിവസം എന്റെകൂടെ ഇവിടെ താമസിച്ചിട്ടു പോവാം. എന്നാലേ എനിക്കു സുഖമുള്ളു . എന്നു പറഞ്ഞതിനെ അനുവദിച്ചു നാലഞ്ചുദിവസംകൂടി അവിടെ താമസിച്ചു.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനും ബൊമ്പായില്‍ താമസിക്കുന്നതായി മുമ്പത്തെ അദ്ധ്യായത്തില്‍ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടല്ലോ , ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ക്കു ശരീരത്തിന്നു് ഇപ്പോഴും നല്ല സുഖമായില്ല. ബര്‍മ്മയിലേക്കു പുറപ്പാടു് ഇന്നു് , നാളെ , മറ്റെന്നാള്‍ എന്നുവെച്ചു കഴിയുന്നു . അങ്ങിനെ ഇരിക്കുമ്പോള്‍ ഒരു ദിവസം ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍ ബൊമ്പായി എസ്നെപ്ലെനെഡിനു സമീപം കാറ്റുംകൊണ്ടു നില്‍ക്കുമ്പോള്‍ സമീപത്തുകൂടി ബാബു കേസബചന്ദ്രസേന്‍ കടന്നുപോയി. കേസബചന്ദ്രസേന്‍ ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്റെ മുഖം കണ്ടപ്പോള്‍ മാധവന്റെ മുഖച്ഛായ പോലെ തോന്നി. തിരിയെ ഇങ്ങട്ടുതന്നെ മടങ്ങി ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്റെ അടുത്തു വന്നു ചോദിക്കുന്നു:

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: താങ്കള്‍ ഏതു രാജ്യ ക്കാരനാണു്?

ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍: മലബാര്‍ രാജ്യക്കാരനാണു്.

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: ശരി, അങ്ങിനെ കണ്ടപ്പോള്‍ എനിക്കുതോന്നി. മലബാറില്‍ മാധവന്‍എന്നൊരാളെ താങ്കള്‍ അറിയുമോ ?

ഇതു കേട്ടപ്പോള്‍ ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍ ഒന്നു ഞെട്ടി . വല്ലാതെ പരിഭ്രമിച്ചു . സന്തോഷവും സന്താപവും ആശ്ചര്യവും ഒക്കെൂടി മനസ്സില്‍ തിക്കിത്തിരക്കി വലഞ്ഞുപോയി . ഉടനെ—

ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍: അദ്ദേഹം എവിടെ ഉണ്ടു് ? ഞാന്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു സംബന്ധികൂടിയാണു്. അദ്ദേഹം ഞങ്ങളുടെ രാജ്യം വിട്ടു പൊയു്ക്കളഞ്ഞിട്ടു് രണ്ടു മാസത്തോളമായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛനും ഞാനുംകൂടി പലേ ദിക്കിലും അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞു കാണാതെ വ്യസനിച്ചു വലഞ്ഞു നടക്കുന്നു . ഇവിടെ എട്ടുപത്തു ദിവസമായി ഞങ്ങള്‍ എത്തീട്ടു്. ഉടനെ കേസബചന്ദ്രസേന്‍ വിവരങ്ങള്‍ എല്ലാം പറഞ്ഞു . ഒടുവില്‍ —

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: ഇപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം കല്‍ക്കത്താ വിട്ടിരിക്കാം ഞാന്‍ ഒരു കമ്പി അയച്ചു് അതിന്റെ വിവരം അറിയാം. എന്നാല്‍ അച്ഛന് ഞാന്‍ ഒരു കമ്പി അയച്ച് അതിന്റെ വിവരം അറിയാം.

എന്നു പറഞ്ഞു കേസബചന്ദ്രസേനും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനും കൂടെ ടെലെഗ്രാഫു് ആഫീസില്‍ പോയി കമ്പിഅയച്ചു. ഉടനെ കൂടെ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരുടെ അടുക്കെ കേസബചന്ദ്രസേന്‍ ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനോടുകൂടെ പോയി . അദ്ദേഹത്തെയും ആള്‍ക്കാരെയും ഒന്നിച്ചു കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു തന്റെ വീട്ടില്‍ താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു . ഏകദേശം രാത്രി എട്ടുമണിക്കു മറുവടി കമ്പി എത്തി : “മാധവന്‍ കല്‍ക്കത്താ വിട്ടിരിക്കുന്നു. ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിയുടെ അടു ക്കെ ഉണ്ടായിരിക്കണം . അദ്ദേഹത്തെപ്പറ്റി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന്‍ ഒന്നും വ്യസനിപ്പാന്‍ ആവശ്യമില്ലാ . ഉടനെ സുഖമായി വന്നുചേരും, ” എന്നാണു മറുവടി. അതു കിട്ടിയ ഉടനെ ഗോപീനാഥബാനര്‍ജ്ജിക്കു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജ്യത്തിലേക്കു രാത്രിതന്നെ കമ്പി അടിച്ചു . മാധവന്‍ അവിടെ ഉണ്ടോ എന്നു മാത്രമാണു കമ്പിയില്‍ ചോദിച്ചതു്. അതിനു പ്രഭാതത്തില്‍ മറുവടി കിട്ടി .

മറുവടി– “മാധവന്‍ ഇന്നു വെകുന്നേരം ആറുമണിക്കു് ഇവിടെനിന്നുക്കബൊമ്പായിക്കു വണ്ടി കയറി. സുഖക്കേടു യാതൊന്നുമില്ലാ .ബൊമ്പായില്‍ എത്തിയ ഉടനെ താങ്കളെ കാണും.” ഈ കമ്പി വായിച്ചുകേട്ടപ്പോള്‍ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ക്കും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനും ഉണ്ടായ സന്തോഷത്തെക്കുറിച്ചു ഞാന്‍ എന്താണു പറയേണ്ടതു് ?

ബൊമ്പായില്‍ മാധവന്‍ കയറിയ വണ്ടി എത്തുന്ന ദിവസം കേശവചന്ദ്രസേന്‍ സ്റ്റേഷനില്‍ എതിരേല്‍ക്കാന്‍ ഗാഡിയുമായി തയ്യാറാക്കി നിന്നു . എന്നാല്‍ ഒരു നേരമ്പോക്കു് ഉണ്ടാക്കണം എന്നു കേസബചന്ദ്രസേന്‍ നിശ്ചയിച്ചു . ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരോടും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനോടും അവരുടെ ആള്‍ക്കാരോടും സ്റ്റേഷനിലേക്കു വരണ്ടാ എന്നും , താനും മാധവനും കൂടി വീട്ടിലേക്കു വരുമ്പോള്‍ അവരെ പുറത്തു കാണരുതെന്നും , താന്‍ മാധവനെ പെട്ടെന്നു കൊണ്ടുവന്നു കാണിക്കുമെന്നു പറഞ്ഞു ശട്ടംചെയ്തിട്ടാണു കേസബചന്ദ്രസേന്‍ സ്റ്റേഷനിലേക്കു പോയതു്.

സ്റ്റേഷനില്‍ എത്തുമ്പോഴേക്കു വണ്ടിയും എത്തി . മാധവന്‍ വണ്ടിയില്‍നിന്നു് എറങ്ങിക്കൂടുമ്പോള്‍ കേസബചന്ദ്രസേനെ കണ്ടു . ഉടനെക്കകെകൊടുത്തു രണ്ടുപേരുംകൂടി വണ്ടിയില്‍ കയറി കേസബചന്ദ്രസേന്റെ ബങ്കളാവില്‍ എത്തി പുറത്തു വ്രാന്തയില്‍ ഇരുന്നു . കേസബചന്ദ്രസേന്‍ കല്‍ക്കത്താ വിട്ടശേഷം നടന്ന വാസ്തവങ്ങള്‍ എല്ലാം മാധവന്‍ പറഞ്ഞു . കേസബചന്ദ്രസേന്‍ എല്ലാം കേട്ടു . ഒടുവില്‍ — കേസബചന്ദ്രസേന്‍: ആട്ടെ, അലഹബാദിലെ സബ്ബ് ജഡ്ജിയുമായി പരിചയമായല്ലൊ . കുറെ ദ്രവ്യനാശം വന്നാലും തരക്കേടില്ല—നല്ല ഒരു സ്നേഹിതനെ കിട്ടിയല്ലോ ! എന്നും മറ്റും പറഞ്ഞു രണ്ടുപേരും വളരെ ചിറിച്ചു .

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: എനിയത്തെ ഉദ്ദേശം എന്താണു് ? മലബാറിലേക്കല്ലേ നല്ലതു്?

മാധവന്‍: ഇല്ലാ. മലബാറിലേക്കു് ഇപ്പോള്‍ മടങ്ങുന്നില്ലാ . എന്നാല്‍ നാളെ ഞാന്‍ മദിരാശിക്കുതന്നെ പോയി എട്ടുപത്തു ദിവസത്തിനകത്തു് ഇങ്ങട്ടുതന്നെ മടങ്ങു .

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: മദിരാശിയോളംമാത്രം പോയി മടങ്ങുന്നുവോ ? മലബാറിലേക്ക് കൂടി പോവരുതേ? അച്ഛനേയും മറ്റും ഒന്നു കാണാമല്ലോ .

അച്ഛന്‍ എന്നു പറഞ്ഞപ്പോള്‍ മാധവനു ബഹു വ്യസനം തോന്നി . എങ്കിലും മറ്റെ സംഗതി ഓര്‍ത്തപ്പോള്‍ മലബാറിനെ മനസ്സുകൊണ്ടു് ഒന്നു ശപിച്ചുംകൊണ്ടു് :

മാധവന്‍: അച്ഛനെ കാണ്മാന്‍ എനിക്കു വളരെ ആഗ്രഹമുണ്ടായിരുന്നു .തല്‍ക്കാലം സാധിക്കയില്ലെന്നു തോന്നുന്നു.

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: എന്നാല്‍ ഇനി നമുക്കു ഭക്ഷണം കഴിക്കാറായല്ലൊ ? കുളിക്കണ്ടേ?

മാധവന്‍: കുളിക്കാം.

എന്നു പറഞ്ഞു മാധവന്‍ എണീട്ടു . കേസബചന്ദ്രസേന്‍: ഞാന്‍ ഇന്നു് എന്റെ സ്നേഹിതന്മാരില്‍ രണ്ടാളേക്കൂടി താങ്കളുടെ പ്രീതിക്കായി ഭക്ഷണത്തിന്നു വരാന്‍ ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ടു് . താങ്കള്‍ക്കു് അവരെ കാണാന്‍ സന്തോഷമുണ്ടായിരിക്കുമെന്നു് ഞാന്‍ വിശ്വസിക്കുന്നു .

മാധവന്‍: താങ്കളുടെ സ്നേഹിതന്മാര്‍ എന്റെയും സ്നേഹിതന്മാര്‍ തന്നെ . അവരെ ക്ഷണിച്ചതു് എനിക്കു് അത്യന്തം സന്തോഷമായി .

എന്നു പറഞ്ഞു മാധവന്‍ കുളിപ്പാന്‍ പോയി . കുളിപ്പാന്‍ പോയ ഉടനെ കേസബചന്ദ്രസേന്‍ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരേയും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനേയും ഭക്ഷണം ചെയ്യുന്ന മുറിയിലേക്കു വിളിച്ചു തീന്‍മേശയുടെ അടുക്കെ ഇരുത്തി . താനും ഇരുന്നു . കുറെ കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ മാധവന്‍ കുളി കഴിഞ്ഞു വരുന്നതു കണ്ടു കേസബചന്ദ്രസേന്‍ എതിരേറ്റു് ഈ മുറിയിലേക്കു് കൂട്ടിക്കൊണ്ടു വന്നു.

കേസബചന്ദ്രസേന്‍: ഇതാ ഈ ഇരിക്കുന്ന രണ്ടുപേരേയാണു ഞാന്‍ ക്ഷണിച്ചതു് . താങ്കളുമായി മുമ്പു പരിചയമുണ്ടോ? ഞാന്‍ അറിയില്ലാ.

മാധവന്‍ നോക്കി പിന്നെ ഉണ്ടായതു് എന്താണെന്നു പറയേണ്ടതില്ലല്ലൊ . “ഓ– അച്ഛനെ ഞാന്‍ കണ്ടതു് എന്റെ ഭാഗ്യം? ” എന്നു പറയുമ്പോഴേക്കു ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍ എഴുനീറ്റു മാധവനെ ആലിംഗനംചെയ്തു്, “അയ്യോ ! എന്റെ കുട്ടാ ! നീ എന്നെ ഇങ്ങിനെ വ്യസനിപ്പിച്ചുവല്ലോ, ” എന്നു ഗല്‍ഗദാക്ഷരമായി കരഞ്ഞുകൊണ്ടു പറഞ്ഞു . കേസബചന്ദ്രസേന്‍ ഉടനെ ആ മുറിയില്‍നിന്നു മറ്റൊരു മുറിയിലേക്കു പോയി .

ഈ ആലിംഗനവും കരച്ചിലും ഒക്കെ കഴിഞ്ഞശേഷം ഒന്നാമതു ഗോവിന്ദപ്പണിക്കാര്‍ പറഞ്ഞത്‌:

“ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടി ഉടനെ നാട്ടിലേക്കു് ഒരു കമ്പി അടിക്കണം . ഇവന്റെ അമ്മയും പെണ്ണും വ്യസനിച്ചു മരിച്ചിരിക്കുമോ എന്നറിഞ്ഞില്ലാ . ”

മാധവന്‍: ഏതു പെണ്ണ്? ഏതു പെണ്ണാണ് എന്നെക്കുറിച്ചു വ്യസനിച്ചു മരിക്കാന്‍ ?

ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍: എന്റെ മരുമകള്‍ ഇന്ദുലേഖാ . ഭ്രാന്താ ! എന്തൊരു കഥയാണു് ഇതെല്ലാം? എന്തെല്ലാം ഗോഷ്ഠിയാണു് ഈ കാണിച്ചതു് ?

ഇയ്യടെ മാധവനു പലപ്പൊഴും വിചാരിയാതെ പെട്ടെന്നു പലേ ആപത്തുകളും നേരിട്ടിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ചില സന്തോഷങ്ങളും ഇടയില്‍ ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്നില്ലാ . എന്നാല്‍ അതിനാല്‍ ഒന്നും ഇപ്പോള്‍ ഉണ്ടായതുപോലെ ഉള്ള ഒരു സ്തബ്ധത മാധവനു് ഉണ്ടായിട്ടില്ലാ . ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍ പറഞ്ഞതു കേട്ടപ്പോള്‍ മാധവന്റെ സര്‍വ്വാംഗം തരിച്ചു മരംപോലെ ആയിപ്പോയി.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: എന്തു കഷ്ടമാണു കുട്ടാ നീ ചെയ്തതു് ? നിന്റെ അമ്മയേയും ആ പെണ്ണിനേയും ഞങ്ങളേയും നീ ഇങ്ങിനെ വ്യസനിപ്പിച്ചുവല്ലോ. നീ നാട്ടില്‍ വന്നിട്ടു് ഒരു പൊള്ളും കേട്ടു് അന്ധാളിച്ചു് ഓടിപ്പോയല്ലോ . വിവരങ്ങള്‍ എല്ലാം ഞങ്ങള്‍ അറിഞ്ഞു . കഷ്ടം! നിണക്കു് എന്തോ ഒരു ശനിപ്പിഴ ഉണ്ടായിരുന്നു . അതു തീര്‍ന്നുവായിരിക്കാം .

മാധവന്‍ ഒരക്ഷരവും ശബ്ദിപ്പാന്‍ വയ്യാതെ കസാലമേല്‍ ഇരുന്നു .

ഉടനെ കേസബചന്ദ്രസേന്‍ വന്നു് ഇതെല്ലാം കണ്ടിട്ടു് എന്തൊക്കെയോ ചില അപകടം ഉണ്ടു് എന്നു് അദ്ദേഹത്തിനു തോന്നിയെങ്കിലും മാധവനോടു് ഒന്നും ചോദിച്ചില്ല . എല്ലാവരും ഭക്ഷണത്തിന്നു് ആരംഭിച്ചു. മാധവനും ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നപോലെ കാട്ടിക്കൂട്ടി . ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ ഉടനെ ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍ വിവരത്തിന്നു് ഒരു ടെലിഗ്രാം മലബാറിലേക്കു് അയച്ചു . കേസബചന്ദ്രസേന്‍ വേറെ മുറിയിലേക്ക് പോയശേഷം :

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കുര്‍: എന്താണു കുട്ടാ , നീ ഒന്നും മിണ്ടാത്തതു് ?

ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവന്‍: ഇത്ര വിഡ്ഢിത്തം കാണിച്ചിട്ടു് എങ്ങനെയാണു മിണ്ടുന്നതു് ?

മാധവന്‍: അച്ഛാ! എനിക്കു് ഇതെല്ലാം കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ അറബിയന്‍ നൈട്സ്ല്‍ ഉള്ള ഒരു കഥ വായിച്ചുകേള്‍ക്കുമ്പോലെ തോന്നുന്നു.

ഗോവിന്ദപ്പണിക്കര്‍: നല്ല കഥയാണു് ഇതു് . ഇന്ദുലേഖയെ നീ ഇങ്ങിനെ വ്യസനിപ്പിച്ചുവല്ലൊ. നിന്റെ അമ്മ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നു സംശയം , അത്ര പരവശയായിരിക്കുന്നു . മാധവന്‍ കണ്ണുനീര്‍ വാര്‍ത്തുംകൊണ്ടു മുഖം താഴ്ത്തി . ആ ദിവസം കേസബചന്ദ്രസേന്റെകൂടെ താമസിച്ചു് , പിറ്റേ ദിവസത്തെ വണ്ടിക്ക് മലയാളത്തിലേക്കു പുറപ്പെടുവാന്‍ നിശ്ചയിക്കുകയും ചെയ്തു.

ബാബു കേസബചന്ദ്രസേന്റെ ഉന്നതമായ ഒരു വെണ്ണമാടസധൌത്തില്‍ വിശേഷമായ ചന്ദ്രികയില്‍ ഗോവിന്ദപ്പണിക്കരും മാധവനും ഗോവിന്ദന്‍കുട്ടിമേനവനുംകൂടി അന്നു രാത്രി കാറ്റുകൊള്ളുവാന്‍ ഇരുന്നപ്പോള്‍ ഇവര്‍ തമ്മില്‍ ഉണ്ടായ മുഖ്യമായ ചില സംഭാഷണങ്ങളെുറിച്ചുകൂടി എന്റെ വായനക്കാരെ അറിയിപ്പാന്‍ എനിക്കു താല്‍പര്യമുണ്ടാകയാല്‍ അതിന്റെ വിവരം എനിയത്തെ അദ്ധ്യായത്തില്‍ കാണിപ്പാന്‍ നിശ്ചയിക്കുന്നു .