ഒരു അനുമോദനം
വിക്കിഗ്രന്ഥശാല സംരംഭത്തില്‍ നിന്ന്

കുമാരനാശാന്റെ
കൃതികള്‍

കുമാരനാശാന്‍
കാവ്യങ്ങള്‍

വീണ പൂവ് · ഒരു സിംഹപ്രസവം
നളിനി · ലീല
ബാലരാമായണം · ശ്രീബുദ്ധചരിതം
ഗ്രാമവൃക്ഷത്തിലെ കുയില്‍ · പ്രരോദനം
ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത · ദുരവസ്ഥ
ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി · കരുണ

കവിതാസമാഹാരം

പുഷ്പവാടി · വനമാല
മണിമാല

വിവര്‍ത്തനം

സൗന്ദര്യലഹരി
ഭാഷാമേഘസന്ദേശം

സ്തോത്ര കൃതികള്‍

സ്തോത്ര കൃതികള്‍

മറ്റു രചനകള്‍

മറ്റു രചനകള്‍



വനമാല എന്ന കവിതാസമാഹാരത്തില്‍ നിന്ന്

പൂവേ സൌരഭമുള്ളനാള്‍ ഭുവനമാ-
     ന്യം നീ, പുരാരാമമ-
ല്ലാവാസം, സ്വയമിന്നദിഷ്ടകൃതമാ-
     യീടുന്ന കാടെങ്കിലും,
ഭൂവില്‍ത്താണേറിയാത്ത ഗര്‍ഭമതിലുണ്ടാം
     ഹീരമേ, സ്വൈര്യമായ്
മേവാമത്രേ കരേറി നീ മഹിതമാം
     കോടീരകോടീതടം.

എന്നല്ലുജ്ജ്വലമായ് നഭസ്സില്‍ വിലസും
     നക്ഷത്രമേയത്രനി-
ന്നെന്നും മഞ്ഞു മറച്ചിടാ, മുകിലുമെന്നും
     നിന്നെ മൂടാ ദൃഢം
മന്നില്‍ ത്വദ്ഗുണമെന്നുമോരുവതി-
     നാളില്ലെന്നതും വന്നിടാ-
മിന്നും കാന്തി നിനക്കു നല്‍കിയ വിധാതാ
     മൂര്‍ഖനല്ലോര്‍ക്ക നീ.

ഉദ്യത്താം പുഴയെങ്ങുദിച്ചുദധിയെ-
     ങ്ങിന്നെത്ര സുസഥൈര്യമാര്‍-
ന്നുദ്യോഗിച്ചിഹ ഗണ്ഡശൈലനിരയാ
     സ്രോതസ്സെ രോധിപ്പതും
എത്തീടേണ്ടവയെത്തിടേണ്ട ദിശി ചെ-
     ന്നെത്തും തടുത്തിന്നൊരാള്‍
നിര്‍ത്തീടാന്‍ കരുതേണ്ടഹോ! നീയതിത-
     ന്നുദ്ദേശ്യമുദ്ദാമമാം.

അന്യോല്‍ക്കര്‍ഷവിരക്തരാത്മസുഖമ-
     റ്റൈശ്വര്യമറ്റന്ധരായ്-
ത്തന്നെത്താനെരിയുന്നു കത്തിയൊരസൂയാ-
     വഹ്നിതന്നില്‍ സദാ
അന്യൂനം പറയാം മനുഷ്യരില്‍ ദുരീര്‍ഷ്യാ
     മുക്തരാരാകിലും
ധന്യന്മാരവര്‍; സത്യമോതി ഭഗവാന്‍
     ബുദ്ധന്‍ വിവൃദ്ധാശയന്‍

ഉല്‍ക്കര്‍ഷത്തിനു ജാതിജാതിയൊടിട-
     ഞ്ഞോരാതെ പോരാടിയോ
നിഷ്കാര്യം സമുദായമാഞ്ഞു സമുദാ-
     യത്തോടെതിര്‍ത്തോ സ്വയം
ഒക്കെപ്പാടെ വരും ജയാപജയമെല്ലാം
     കണ്ടുകൊണ്ടത്രമേല്‍
നില്‍ക്കുന്നുണ്ടൊരു കൈ! സമീകരണസ-
     ന്നാഹത്തൊടൂഹിക്കുകില്‍.

പൊങ്ങും താണതു, പൊങ്ങിനിന്നതതുപോല്‍
     താഴും; വിളങ്ങുന്ന പൂ-
മങ്ങിപ്പോമിഹ നാളെ നൂനമഥവാ-
     യിന്നല്ലയെന്നാകിലും,
എങ്ങും ഭംഗമെഴാതെയീ നിയമമാം
     ചക്രം ചലിക്കുന്നതില്‍
ത്തങ്ങീടുന്നഖിലം, തദാശ്രയഫലം
     നല്‍കുന്നു യത്നങ്ങളും.

കിട്ടാഞ്ഞു ഗുണതുല്യവൃത്തി നിജരാജ്യം
     വിട്ടു നഷ്ടാശനായ്
ബ്രിട്ടീഷാശ്രയമെന്നു പോയ് വിദിതനാം
     പി. വേലു, ബി. ഏ. ഭവാന്‍
സ്പഷ്ടം ഭാരത ചക്രവര്‍ത്തി പരിതോ-
     ഷിച്ചു ലഭിച്ചീപ്സിതം
ദിഷ്ടത്താലതുമല്ല ‘റാവുബഹദൂ’രെ-
     ന്നായ് ഭവന്നാമവും.

ആരോര്‍ത്തീ ഗതമായ കൊള്ളിയതിവര്‍-
     ത്തിക്കും വിളക്കാകുമെ-
ന്നാരീ വിസ്തൃതമായ വിത്തു മരമായ്
     വായ്ക്കുന്നുവെന്നോര്‍ത്തതും?
പാരം വിസ്മയവും കൂതൂഹലവുമു-
     ണ്ടാകുന്നിതാനന്ദവും
ധീരാത്മന്‍, സ്വയമോര്‍ത്തു ലോകഗതിയില്‍-
     ത്തോന്നുന്നു വിശ്വാസവും.

യോഗ്യന്‍ യുക്തപദം ഭവാനിതഥവാ
     പ്രാപിച്ചതാശ്ചര്യമ-
ല്ലോര്‍ക്കുന്നുണ്ടധികോന്നതിക്കുമധികം‌-
     പേര്‍ പാത്രമാവാമതും
ഭാഗ്യത്തെപ്പുകഴുന്നതില്‍ പ്രഥയുമ-
     ല്ലുണ്ടന്യധന്യത്വമീ
വാഗ്ബന്ധത്തിനു പിന്നെ-ലോകമറിയു-
     ന്നുണ്ടായതോതാതെയും

പോകട്ടായതു ഭൂരിമോദമിയലു-
     ന്നൊന്നല്ല രണ്ടല്ലതാന്‍
ഈ കാണും ഭവദീയര്‍തന്‍ ഹൃദയമി-
     നീരേഴുനൂറായിരം
ആകക്കണ്ടു കൃതാര്‍ത്ഥനാകുക, ഭവാന്‍
     മാഹാത്മ്യമാത്മീയമാം
ലോകത്തിന്നെഴുമേവനാല്‍, ഗുണനിധേ!-
     യിന്നാപ്പുമാനേ പൂമാന്‍

പ്രീതിക്കായ് സുമതേ, ഭവാനെ വെറുതേ
     വര്‍ണ്ണിക്കയോയല്ല ഞാന്‍
ജാതിസ്നേഹനിമിത്തമാം ജളതയാല്‍
     കെല്പാര്‍ന്നു ജല്പിക്കയോ
ചേതസ്സിങ്കല്‍ യുവാക്കളീ ചരിതമൊ-
     ന്നക്ലിഷ്ടദൃഷ്ടാന്തമായ്
വേദിക്കും സ്ഥിരയത്നനിഷ്ഠയതിനും
     വിദ്യോദ്യമത്തിന്നുമേ.

ഹാ! വാഴേണ്ടിയിരുന്നയേ വിദിതവൃ-
     ത്താന്തന്‍ ഭവത്താതനി-
ന്നാ വിദ്യാപ്രണയിക്കെഴും രസവുമാര്‍-
     ക്കെത്തും കൃതാര്‍ത്ഥത്വവും
ഭൂവില്‍ ധീഗതിപോലെയോ പിണയുമാ-
     ശാതന്തുവെപ്പോലെയോ
ജീവന്‍ നീളുവതില്ല മര്‍ത്ത്യനയി, കഷ്ടം!
     പോട്ടെ ദൈവേഷ്ടമാം.

ഈ മന്നില്‍പ്പരിപൂര്‍ത്തിയില്ല വിഭവ-
     ങ്ങള്‍ക്കൊന്നുമെന്നാകിലും
ഹേ മാന്യാശയ, നിങ്ങള്‍ ഭാഗ്യനിധിയാ-
     ണീവൃത്തമോര്‍ത്തിപ്പൊഴും.
സാമോദം കലരുന്നു തേ സ്ഥവിരയാം
     മാതാ സമുദ്ബുദ്ധമാം
ഹേമന്താംബുജമൊത്ത വക്ത്രമതിലാ-
     യാനന്ദമന്ദസ്മിതം.

ചൊല്‍ക്കൊള്ളുന്ന പദങ്ങളും മഹിമയും
     മേന്മേലുമേലും ഭവാ-
നുല്‍ക്കര്‍ഷത്തിനു ദേഹികള്‍ക്കവധിയില്‍-
     ല്ലത്രേ തനുത്യാഗവും
ഉല്‍ക്കാമ്പില്‍ ജഗദീശഭക്തിയൊടുമ-
     ങ്ങാരോഗ്യമോടും ചിരം
വിഖ്യാതത്വമിയന്നു വാഴ്ക സമുദാ-
     യത്തേയുമോര്‍ത്തീടുക.
                                                       - 1906

വനമാല എന്ന സമാഹാരത്തിലെ മറ്റു കവിതകള്‍