ഒരു അനുതാപം
വിക്കിഗ്രന്ഥശാല സംരംഭത്തില്‍ നിന്ന്

കുമാരനാശാന്റെ
കൃതികള്‍

കുമാരനാശാന്‍
കാവ്യങ്ങള്‍

വീണ പൂവ് · ഒരു സിംഹപ്രസവം
നളിനി · ലീല
ബാലരാമായണം · ശ്രീബുദ്ധചരിതം
ഗ്രാമവൃക്ഷത്തിലെ കുയില്‍ · പ്രരോദനം
ചിന്താവിഷ്ടയായ സീത · ദുരവസ്ഥ
ചണ്ഡാലഭിക്ഷുകി · കരുണ

കവിതാസമാഹാരം

പുഷ്പവാടി · വനമാല
മണിമാല

വിവര്‍ത്തനം

സൗന്ദര്യലഹരി
ഭാഷാമേഘസന്ദേശം

സ്തോത്ര കൃതികള്‍

സ്തോത്ര കൃതികള്‍

മറ്റു രചനകള്‍

മറ്റു രചനകള്‍



മണിമാല എന്ന കവിതാസമാഹാരത്തില്‍ നിന്ന്

(അമ്മയുടെ മരണത്തെ അധികരിച്ച് എഴുതിയ ലഘുവിലാപകാവ്യം)

പോരും ധീരത ചിത്തമേ, പ്രിയമെഴു-

ന്നെന്നമ്മ പോയാള്‍ വിര-

ഞ്ഞാരാല്‍ നോക്കുക ദൂത്യപത്രമിതിലി-

ക്കാണുന്ന രൂക്ഷാക്ഷരം

നേരാമായതു നേരുതന്നെയറിവി-

ക്കൂ സാധുവെന്മാതുലന്‍

പാരില്‍ പ്രാണിഗളസ്ഥയാം‌മൃതി മരി-

ക്കാമമ്മ രോഗാതുരാ.


വല്ലാതിങ്ങനെ മൂഢഭാവമൊടവി-

ശ്വാസം വഹിക്കുന്നുതേ

കല്ലാമെന്മനമമ്മ പോയി മനമേ,

ഹാ പോയി, കേണീടു നീ

അല്ലെങ്കില്‍ കനിവേതെനിക്കു വിരഹ-

ക്ലേശാര്‍ത്തയാം തായെ ഞാന്‍

തെല്ലും ഹാ! ഗണിയാതെയിന്നിരുപതാ-

ണ്ടോളം കഴിച്ചു ജഡന്‍.


ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ വാണിപോലെയെന്റെ കരള്‍ ദം-

ക്കുന്നുതേയമ്മതന്‍-

നേര്‍ക്കേതും കനിവെന്നി ഹന്ത! നെടുനാള്‍

ഞാന്‍ ചെയ്ത ദുസ്സാഹസം

ആര്‍ക്കും ദേയമതായ ദര്ശനസുഖം

താനും തദാശാഭരം

തീര്‍ക്കും‌മട്ടുതകീല ഞാന്‍-ഇനി നിന-

ച്ചാലും ഫലിച്ചീടുമോ?


തീരട്ടേ വ്യഥ തുള്ളിയശ്രുപൊഴിവിന്‍

നേത്രങ്ങളേ, കണ്ണുനീര്‍

തോരാതെതന്നെ നിനച്ചൊരമ്മ മൃതയായ്

ഹാ! ചിന്തതാനന്തരാ

പാരം ചൂടെഴുമാറുചെയ്തശ്ഹല്‍കെടു-

ത്തീടാത്ത ഘര്‍മ്മാബ്ദമായ്

പൂരിക്കുന്നിതുമെന്റെ നീരസവിവേ-

കത്തിന്‍ഫലം കേവലം.


രണ്ടാണ്ടുള്ളിലൊരിക്കലാം, ജനനി, മൂ-

ന്നാണ്ടുള്ളൊരുന്നാളിലാം

കണ്ടീടുന്നതു നാം, അതും ചില നിമേ-

ഷംകൊണ്ടു വേര്‍പാടിനാം

ഉണ്ടാമെന്റെ കിനാവുമുത്സവമതാ-

യമ്മയ്ക്കു ഞാനോ സമുല്‍-

കണ്ഠാസംഭ്മേകി ഹന്ത! സുഖമേ-

കീട്ടില്ലയിന്നാള്വരെ.


എന്മേല്‍ പ്രീതിയുടും ക്ഷമിക്കയപരാധം

ഞാന്‍ ക്ഷമിച്ചണ്ണിയെ-

ന്നമ്മേ ചൊല്ലുക-കഷ്ടമമ്മ മൃതയായ്

പൊങ്ങില്ല നാവിങ്ങിനി!

ശര്‍മ്മം ചേര്‍പ്പതിനെന്റെ സാന്ത്വവചനം

ചെല്ലില്ല കര്ണ്ണങ്നളില്‍

ധര്‍മ്മാതിക്രമഭീരു ഞാന്-അനുശയം

ശേഷിച്ചെനിക്കെന്നുമേ.


നൂനം ദേഹികള്‍ ദുര്‍ന്നിവാരഗതിയാം

യന്ത്രത്തിലൊന്നില്‍ തിരി

‍ഞ്ഞുനച്ഛന്ദമുഴന്നീടുന്നു ബത! നാം

കാണുന്നതില്ലെങ്കിലും

ഞാനാര്‍ദ്രാശയ, നമ്മയാര്‍ത്തിമതി, ഞ-

ങ്ങള്‍ക്കെന്തിനന്യാദൃശം

താനേവന്നു വിയോഗം, ഓര്‍ക്കിലഴലേ-

റുന്നൂ ജയിച്ചു വിധി.


അച്ഛന്‍ നന്ദനവത്സലന്‍ സുചരിതന്‍

ദ്യോവേറിയസ്സംഭവം

തച്ചീലീവിധമെന്നെയന്നിളയകാ-

ലത്തും പ്രവാസത്തിലും

അച്ഛിന്നം വളരും പ്രിയങ്ങള്‍ പരിബാ-

ധിക്കാം-അതല്ലമ്മയില്‍

സ്വച്ഛന്ദം തനയര്‍ക്കെഴും സഹജമാം

കൂറൊന്നു വേറൊന്നുമാം.


ഈഷല്‍സൗഖ്യവുമെന്നിയേ വിധവയാ-

മെന്നമ്മ ഖേദിച്ചു ഞാന്‍

തോഷം‌പൂണ്ടു സുഹൃജ്ജനങ്ങളൊടുമായ്

വാണേന്‍ കൃതാര്‍ത്ഥന്‍ ചിരം

ദോഷാശാങ്കി നുകര്‍ന്നതങ്ങൊടുവിലോ-

ക്കാനിക്കുമാറിന്നതില്‍

ദോഷം തോന്നിയെനിക്കു ഭൂതസുഖവും

ദു:ഖീഭവിക്കുന്നുതേ.


പ്രത്യക്ഷക്ഷണമാത്മഭോഗസദൃശം

ഭാവിച്ചിടും ഭാവിയെ

സ്മൃത്യാരൂഢസുഖാസുഖങ്ങളില്‍ നിറം

തേയ്ക്കും തനിക്കൊത്തപോല്‍

മര്‍ത്ത്യന്‍ നീണ്ടൊരുകാലതന്തുനടുവേ

നില്‍ക്കുന്നു, ചൂടൊന്നുപോല്‍

മദ്ധ്യം കത്തിയെഴും ശലാകയുടെ ര-

ണ്ടറ്റത്തുമെത്തുന്നുതാന്‍


കൈവിട്ടേന്‍ സമുദായകൃത്യഭരമെ-

ല്ലാം വേഗ്ഗമമ്മയ്ക്കു ഞാന്‍

കൈവല്യാവഹമായ വൃത്തിയൊടണ-

ഞ്ഞുള്‍ത്തീ കെടുത്തീടുവാന്‍

ഹാ! വാഞ്ഛിച്ചു, ഹതാശനായി! - നിമിഷം

നീട്ടയ്ക കൃത്യം ബുധന്‍

ദൈവത്തിന്‍‌ഗതി നാഗയാനകുടിലം,

നീര്‍പ്പോളയിജ്ജീവിതം.


ശോകത്താലിഹ”യോഗ”സംഗതി സമാ-

ധാനം തരുന്നില്ലെനി-

ക്കേകന്നീല ചിരാനുഭൂതരസമി-

ന്നദ്ധ്യാത്മബോധം സുഖം

ഹാ! കഷ്ടം! സുഖമല്ലതാന്‍ സുഖവും ഇ-

ല്ലൈകാന്തികം സൌഖ്യം-ഈ

ലോകപ്രീതിദശാനിബന്ധനി, ഉപാ-

സിക്കുന്നു ദു:ഖത്തെ ഞാന്‍.


മണിമാല എന്ന സമാഹാരത്തിലെ മറ്റു കവിതകള്‍