ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത - കര്‍മ്മയോഗം
വിക്കിഗ്രന്ഥശാല സംരംഭത്തില്‍ നിന്ന്
ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത - അദ്ധ്യായങ്ങള്‍
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |18


<<മുന്നദ്ധ്യായം

അടുത്ത അദ്ധ്യായം>>


അര്‍ജുന ഉവാച


ജ്യായസീ ചേത്കര്‍മണസ്തേ മതാ ബുദ്ധിര്‍ജനാര്‍ദന

തത്കിം കര്‍മണി ഘോരേ മാം നിയോജയസി കേശവ


വ്യാമിശ്രേണേവ വാക്യേന ബുദ്ധിം മോഹയസീവ മേ

തദേകം വദ നിശ്ചിത്യ യേന ശ്രേയോഹമാപ്നുയാം


ശ്രീഭഗവാനുവാച


ലോകേസ്മിന്ദ്വിവിധാ നിഷ്ഠാ പുരാ പ്രോക്താ മയാനഘ

ജ്ഞാനയോഗേന സാംഖ്യാനാം കര്‍മയോഗേന യോഗിനാം


ന കര്‍മണാമനാരംഭാന്നൈഷ്കര്‍മ്യം പുരുഷോശ്നുതേ

ന ച സന്ന്യസനാദേവ സിദ്ധിം സമധിഗച്ഛതി


ന ഹി കശ്ചിത്ക്ഷണമപി ജാതു തിഷ്ഠത്യകര്‍മകൃത്

കാര്യതേ ഹ്യവശഃ കര്‍മ സര്‍വഃ പ്രകൃതിജൈര്‍ഗുണൈഃ


കര്‍മേന്ദ്രിയാണി സംയമ്യ യ ആസ്തേ മനസാ സ്മരന്‍

ഇന്ദ്രിയാര്‍ഥാന്വിമൂഢാത്മാ മിഥ്യാചാരഃ സ ഉച്യതേ


യസ്ത്വിന്ദ്രിയാണി മനസാ നിയമ്യാരഭതേര്‍ജുന

കര്‍മേന്ദ്രിയൈഃ കര്‍മയോഗമസക്തഃ സ വിശിഷ്യതേ


നിയതം കുരു കര്‍മ ത്വം കര്‍മ ജ്യായോ ഹ്യകര്‍മണഃ

ശരീരയാത്രാപി ച തേ ന പ്രസിദ്ധ്യേദകര്‍മണഃ


യജ്ഞാര്‍ഥത്കര്‍മണോന്യത്ര ലോകോയം കര്‍മബന്ധനഃ

തദര്‍ഥം കര്‍മ കൌന്തേയ മുക്തസങ്ഗഃ സമാചര


സഹയജ്ഞാഃ പ്രജാഃ സൃഷ്ട്വാ പുരോവാച പ്രജാപതിഃ

അനേന പ്രസവിഷ്യധ്വമേഷ വോസ്ത്വിഷ്ടകാമധുക് ൧൦


ദേവാന്‍ഭാവയതാനേന തേ ദേവാ ഭാവയന്തു വഃ

പരസ്പരം ഭാവയന്തഃ ശ്രേയഃ പരമവാപ്സ്യഥ ൧൧


ഇഷ്ടാന്‍ഭോഗാന്‍ഹി വോ ദേവാ ദാസ്യന്തേ യജ്ഞഭാവിതാഃ

തൈര്‍ദത്താനപ്രദായൈഭ്യോ യോ ഭുങ്ക്തേ സ്തേന ഏവ സഃ ൧൨


യജ്ഞശിഷ്ടാശിനഃ സന്തോ മുച്യന്തേ സര്‍വകില്‍ബിഷൈഃ

ഭുഞ്ജതേ തേ ത്വഘം പാപാ യേ പചന്ത്യാത്മകാരണാത് ൧൩


അന്നാദ്ഭവന്തി ഭൂതാനി പര്‍ജന്യാദന്നസംഭവഃ

യജ്ഞാദ്ഭവതി പര്‍ജന്യോ യജ്ഞഃ കര്‍മസമുദ്ഭവഃ ൧൪


കര്‍മ ബ്രഹ്മോദ്ഭവം വിദ്ധി ബ്രഹ്മാക്ഷരസമുദ്ഭവം

തസ്മാത്സര്‍വഗതം ബ്രഹ്മ നിത്യം യജ്ഞേ പ്രതിഷ്ഠിതം ൧൫


ഏവം പ്രവര്‍തിതം ചക്രം നാനുവര്‍തയതീഹ യഃ

അഘായുരിന്ദ്രിയാരാമോ മോഘം പാര്‍ഥ സ ജീവതി ൧൬


യസ്ത്വാത്മതിരേവ സ്യാദാത്മതൃപ്തശ്ച മാനവഃ

ആത്മന്യേവ ച സന്തുഷ്ടസ്തസ്യ കാര്യം ന വിദ്യതേ ൧൭


നൈവ തസ്യ കൃതേനാര്‍ഥോ നാകൃതേനേഹ കശ്ചന

ന ചാസ്യ സര്‍വഭൂതേഷു കശ്ചിദര്‍ഥവ്യപാശ്രയഃ ൧൮


തസ്മാദസക്തഃ സതതം കാര്യം കര്‍മ സമാചര

അസക്തോ ഹ്യാചരന്‍കര്‍മ പരമാപ്നോതി പൂരുഷഃ ൧൯


കര്‍മണൈവ ഹി സംസിദ്ധിമാസ്ഥിതാ ജനകാദയഃ

ലോകസംഗ്രഹമേവാപി സംപശ്യന്‍കര്‍തുമര്‍ഹസി ൨൦


യദ്യദാചരതി ശ്രേഷ്ഠസ്തത്തദേവേതരോ ജനഃ

സ യത്പ്രമാണം കുരുതേ ലോകസ്തദനുവര്‍തതേ ൨൧


ന മേ പാര്‍ഥാസ്തി കര്‍തവ്യം ത്രിഷു ലോകേഷു കിഞ്ചന

നാനവാപ്തമവാപ്തവ്യം വര്‍ത ഏവ ച കര്‍മണി ൨൨


യദി ഹ്യഹം ന വര്‍തേയം ജാതു കര്‍മണ്യതന്ദ്രിതഃ

മമ വര്‍ത്മാനുവര്‍തന്തേ മനുഷ്യാഃ പാര്‍ഥ സര്‍വശഃ ൨൩


ഉത്സീദേയുരിമേ ലോകാ ന കുര്യാം കര്‍മ ചേദഹം

സങ്കരസ്യ ച കര്‍താ സ്യാമുപഹന്യാമിമാഃ പ്രജാഃ ൨൪


സക്താഃ കര്‍മണ്യവിദ്വാംസോ യഥാ കുര്‍വന്തി ഭാരത

കുര്യാദ്വിദ്വാംസ്തഥാസക്തശ്ചികീര്‍ഷുര്‍ലോകസംഗ്രഹം ൨൫


ന ബുദ്ധിഭേദം ജനയേദജ്ഞാനാം കര്‍മസംഗിനാം

ജോഷയേത്സര്‍വകര്‍മാണി വിദ്വാന്യുക്തഃ സമാചരന്‍ ൨൬


പ്രകൃതേഃ ക്രിയമാണാനി ഗുണൈഃ കര്‍മാണി സര്‍വശഃ

അഹങ്കാരവിമൂഢാത്മാ കര്‍താഹമിതി മന്യതേ ൨൭


തത്ത്വവിത്തു മഹാബാഹോ ഗുണകര്‍മവിഭാഗയോഃ

ഗുണാ ഗുണേഷു വര്‍തന്ത ഇതി മത്വാ ന സജ്ജതേ ൨൮


പ്രകൃതേര്‍ഗുണസമ്മൂഢാഃ സജ്ജന്തേ ഗുണകര്‍മസു

താനകൃത്സ്നവിദോ മന്ദാന്‍കൃത്സ്നവിന്ന വിചാലയേത് ൨൯


മയി സര്‍വാണി കര്‍മാണി സന്ന്യസ്യാധ്യാത്മചേതസാ

നിരാശീര്‍നിര്‍മമോ ഭൂത്വാ യുധ്യസ്വ വിഗതജ്വരഃ ൩൦


യേ മേ മതമിദം നിത്യമനുതിഷ്ഠന്തി മാനവാഃ

ശ്രദ്ധാവന്തോനസൂയന്തോ മുച്യന്തേ തേപി കര്‍മഭിഃ ൩൧


യേ ത്വേതദഭ്യസൂയന്തോ നാനുതിഷ്ഠന്തി മേ മതം

സര്‍വജ്ഞാനവിമൂഢാംസ്താന്വിദ്ധി നഷ്ടാനചേതസഃ ൩൨


സദൃശം ചേഷ്ടതേ സ്വസ്യാഃ പ്രകൃതേര്‍ജ്ഞാനവാനപി

പ്രകൃതിം യാന്തി ഭൂതാനി നിഗ്രഹഃ കിം കരിഷ്യതി ൩൩


ഇന്ദ്രിയസ്യേന്ദ്രിയസ്യാര്‍ഥ രാഗദ്വേഷൌ വ്യവസ്ഥിതൌ

തയോര്‍ന വശമാഗച്ഛേത്തൌ ഹ്യസ്യ പരിപന്ഥിനൌ ൩൪


ശ്രേയാന്‍സ്വധര്‍മോ വിഗുണഃ പരധര്‍മാത്സ്വനുഷ്ഠിതാത്

സ്വധര്‍മേ നിധനം ശ്രേയഃ പരധര്‍മോ ഭയാവഹഃ ൩൫


അര്‍ജുന ഉവാച


അഥ കേന പ്രയുക്തോയം പാപം ചരതി പൂരുഷഃ

അനിച്ഛന്നപി വാര്‍ഷ്ണേയ ബലാദിവ നിയോജിതഃ ൩൬


ശ്രീഭഗവാനുവാച


കാമ ഏഷ ക്രോധ ഏഷ രജോഗുണസമുദ്ഭവഃ

മഹാശനോ മഹാപാപ്മാ വിദ്ധ്യേനമിഹ വൈരിണം ൩൭


ധൂമേനാവ്രിയതേ വഹ്നിര്യഥാദര്‍ശോ മലേന ച

യഥോല്‍ബേനാവൃതോ ഗര്‍ഭസ്ഥാ തേനേദമാവൃതം ൩൮


ആവൃതം ജ്ഞാനമേതേന ജ്ഞാനിനോ നിത്യവൈരിണാ

കാമരൂപേണ കൌന്തേയ ദുഷ്പൂരേണാനലേന ച ൩൯


ഇന്ദ്രിയാണി മനോ ബുദ്ധിരസ്യാധിഷ്ഠാനമുച്യതേ

ഏതൈര്‍വിമോഹയത്യേഷ ജ്ഞാനമാവൃത്യ ദേഹിനം ൪൦


തസ്മാത്ത്വമിന്ദ്രിയാണ്യാദൌ നിയമ്യ ഭരതര്‍ഷഭ

പാപ്മാനം പ്രജഹി ഹ്യേനം ജ്ഞാനവിജ്ഞാനനാശനം ൪൧


ഇന്ദ്രിയാണി പരാണ്യാഹുരിന്ദ്രിയേഭ്യഃ പരം മനഃ

മനസസ്തു പരാ ബുദ്ധിര്യോ ബുദ്ധേഃ പരതസ്തു സഃ ൪൨


ഏവം ബുദ്ധേഃ പരം ബുദ്ധ്വാ സംസ്തഭ്യാത്മാനമാത്മനാ

ജഹി ശത്രും മഹാബാഹോ കാമരൂപം ദുരാസദം ൪൩


ഇതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസുപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം

യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്‍ജുന സംവാദേ

കര്‍മയോഗോ നാമ ത്രിതീയോദ്ധ്യായഃ സമാപ്തഃ


ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത സൂചിക