ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത - അര്‍ജ്ജുനവിഷാദയോഗം
വിക്കിഗ്രന്ഥശാല സംരംഭത്തില്‍ നിന്ന്
ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത - അദ്ധ്യായങ്ങള്‍
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |18


<<മുന്നദ്ധ്യായം

അടുത്ത അദ്ധ്യായം>>

ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച


ധര്‍മ്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ സമവേതാ യുയുത്സവഃ

മാമകാഃ പാണ്ഡവാശ്ചൈവ കിമകുര്‍വത സഞ്ജയ


സഞ്ജയ ഉവാച


ദൃഷ്ട്വാ തു പാണ്ഡവാനീകം വ്യൂഢം ദുര്യോധന‍സ്തദാ

ആചാര്യമുപസംഗമ്യ രാജാ വചനമ-ബ്രവീത്


പശ്യൈതാം പാണ്ഡുപുത്രാണാം ആചാര്യ മഹതീം ചമൂം

വ്യൂഢാം ദ്രുപദപുത്രേണ തവ ശിഷ്യേണ ധീമതാ


അത്ര ശൂരാ മഹേഷ്വാസാ ഭീമാര്‍ജുനസമാ യുധി

യുയുധാനോ വിരാടശ്ച ദ്രുപദശ്ച മഹാരഥഃ


ധൃഷ്ടകേതുശ്ചേകിതാനഃ കാശിരാജശ്ച വീര്യവാന്‍

പുരുജിത്കുന്തിഭോജശ്ച ശൈബ്യശ്ച നരപുങ്ഗവഃ


യുധാമന്യുശ്ച വിക്രാന്ത ഉത്തമൌജാശ്ച വീര്യവാന്‍

സൌഭദ്രോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സര്‍വ ഏവ മഹാരഥാഃ


അസ്മാകം തു വിശിഷ്ടാ യേ താന്നിബോധ ദ്വിജോത്തമ

നായകാ മമ സൈന്യസ്യ സംജ്ഞാര്‍ഥം താന്‍ബ്രവീമി തേ


ഭവാന്‍ ഭീഷ്മശ്ച കര്‍ണ്ണശ്ച കൃപശ്ച സമിതിംജയഃ

അശ്വത്ഥാമാ വികര്‍ണശ്ച സൌമദത്തിസ്തഥൈവ ച


അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാ മദര്‍ഥേ ത്യക്തജീവിതാഃ

നാനാശസ്ത്ര-പ്രഹരണാഃ സര്‍വേ യുദ്ധവിശാരദാഃ


അപര്യാപ്തം തദസ്മാകം ബലം ഭീഷ്മാഭിരക്ഷിതം

പര്യാപ്തം ത്വിദമേതേഷാം ബലം ഭീമാഭിരക്ഷിതം ൧൦


അയനേഷു ച സര്‍വേഷു യഥാഭാഗമവസ്ഥിതാഃ

ഭീഷ്മമേവാഭിരക്ഷന്തു ഭവന്തഃ സര്‍വ ഏവ ഹി ൧൧


തസ്യ സഞ്ജനയന്‍ഹര്‍ഷം കുരുവൃദ്ധഃ പിതാമഹഃ

സിംഹനാദം വിനദ്യോച്ചൈഃ ശംഖം ദധ്മൌ പ്രതാപവാന്‍ ൧൨


തതഃ ശംഖാശ്ച ഭേര്യശ്ച പണവാനകഗോമുഖാഃ

സഹസൈവാഭ്യഹന്യന്ത സ ശബ്‌ദസ്തുമുലോഭവത് ൧൩


തതഃ ശ്വേതൈര്‍ഹയൈര്‍‌യുക്തേ മഹതി സ്യന്ദനേ സ്ഥിതൌ

മാധവഃ പാണ്ഡവശ്ചൈവ ദിവ്യൌ ശംഖൌ പ്രദധ്മതുഃ ൧൪


പാഞ്ചജന്യം ഹൃഷീകേശോ ദേവദത്തം ധനഞ്ജയഃ

പൌണ്ഡ്രം ദധ്മൌ മഹാശംഖം ഭീമകര്‍മ്മാ വൃകോദരഃ ൧൫


അനന്തവിജയം രാജാ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ

നകുലഃ സഹദേവശ്ച സുഘോഷമണിപുഷ്പകൌ ൧൬


കാശ്യശ്ച പരമേഷ്വാസഃ ശിഖണ്ഡീ ച മഹാരഥഃ

ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ വിരാടശ്ച സാത്യകിശ്ചാപരാജിതഃ ൧൭


ദ്രുപദോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സര്‍വശഃ പൃഥിവീപതേ

സൌഭദ്രശ്ച മഹാബാഹുഃ ശംഖാന്ദധ്മുഃ പൃഥക്പൃഥക് ൧൮


സ ഘോഷോ ധാര്‍തരാഷ്ട്രാണാം ഹൃദയാനി വ്യദാരയത്

നഭശ്ച പൃഥിവീം ചൈവ തുമുലോഭ്യനുനാദയന്‍ ൧൯


അഥ വ്യവസ്ഥിതാന്ദൃഷ്ട്വാ ധാര്‍തരാഷ്ട്രാന്‍കപിധ്വജഃ

പ്രവൃത്തേ ശസ്ത്രസമ്പാതേ ധനുരുദ്യമ്യ പാണ്ഡവഃ

ഹൃഷീകേശം തദാ വാക്യമിദമാഹ മഹീപതേ ൨൦


അര്‍ജുന ഉവാച


സേനയോരുഭയോര്‍മദ്ധ്യേ രഥം സ്ഥാപയ മേച്യുത

യാവദേതാന്നിരീക്ഷേഹം യോദ്ധുകാമാനവസ്ഥിതാന്‍ ൨൧


കൈര്‍മയാ സഹ യോദ്ധവ്യമസ്മിന്‍രണസമുദ്യമേ ൨൨


യോത്സ്യമാനാനവേക്ഷേഹം യ ഏതേത്ര സമാഗതാഃ

ധാര്‍തരാഷ്ട്രസ്യ ദുര്‍ബുദ്ധേര്യുദ്ധേ പ്രിയചികീര്‍ഷവഃ ൨൩


സഞ്ജയ ഉവാച


ഏവമുക്തോ ഹൃഷീകേശോ ഗുഡാകേശേന ഭാരത

സേനയോരുഭയോര്‍മധ്യേ സ്ഥാപയിത്വാ രഥോത്തമം ൨൪


ഭീഷ്മദ്രോണപ്രമുഖതഃ സര്‍വേഷാം ച മഹീക്ഷിതാം

ഉവാച പാര്‍ഥ പശ്യൈതാന്‍സമവേതാന്‍കുരൂനിതി ൨൫


തത്രപശ്യത്സ്ഥിതാന്‍പാര്‍ഥ പിതൃനഥ പിതാമഹാന്‍

ആചാര്യാന്മാതുലാന്‍ഭ്രാതൃന്‍ പുത്രാന്‍ പൌത്രാന്‍ സഖീംസ്തഥാ

ശ്വശുരാന്‍സുഹൃദശ്ചൈവ സേന‌യോരുഭയോരപി ൨൬


താന്‍സമീക്ഷ്യ സ കൌന്തേയഃ സര്‍വാന്‍ബന്ധൂനവസ്ഥിതാന്‍

കൃപയാ പരയാവിഷ്ടോ വിഷീദന്നിദമ-ബ്രവീത് ൨൭


അര്‍ജുന ഉവാച


ദൃഷ്ട്വേമം സ്വജനം കൃഷ്ണ യുയുത്സും സമുപസ്ഥിതം

സീദന്തി മമ ഗാത്രാണി മുഖം ച പരിശുഷ്യതി ൨൮


വേപഥുശ്ച ശരീരേ മേ രോമഹര്‍ഷശ്ച ജായതേ

ഗാണ്ഡീവം സ്രംസതേ ഹസ്താത്ത്വക്ചൈവ പരിദഹ്യതേ ൨൯


ന ച ശക്നോമ്യവസ്ഥാതും ഭ്രമതീവ ച മേ മനഃ

നിമിത്താനി ച പശ്യാമി വിപരീതാനി കേശവ ൩൦


ന ച ശ്രേയോനുപശ്യാമി ഹത്വാ സ്വജനമാഹവേ

ന കാംക്ഷേ വിജയം കൃഷ്ണ ന ച രാജ്യം സുഖാനി ച ൩൧


കിം നോ രാജ്യേന ഗോവിന്ദ കിം ഭോഗൈര്‍ജീവിതേന വാ

യേഷാമര്‍ഥേ കാംക്ഷിതം നോ രാജ്യം ഭോഗാഃ സുഖാനി ച ൩൨


ത ഇമേവസ്ഥിതാ യുദ്ധേ പ്രാണാംസ്ത്യക്ത്വാ ധനാനി ച

ആചാര്യാഃ പിതരഃ പുത്രാസ്തഥൈവ ച പീതാമഹാഃ ൩൩


മാതുലാഃ ശ്വശുരാഃ പൌത്രാഃ സ്യാലാഃ സംബന്ധിനസ്തഥാ

ഏതാന്ന ഹന്തുമിച്ഛാമി ഘ്നതോപി മധിസൂദന ൩൪


അപി ത്രൈലോക്യരാജ്യസ്യ ഹേതോഃ കിം നു മഹീകൃതേ

നിഹത്യ ധാര്‍ത്തരാഷ്ട്രാന്നഃ കാ പ്രീതിഃ സ്യാജ്ജനാര്‍ദന ൩൫


പാപമേവാശ്രയേദസ്മാന്‍ഹത്വൈതാനാതതായിനഃ

തസ്മാന്നാര്‍ഹാ വയം ഹന്തും ധാര്‍ത്തരാഷ്ട്രാന്‍സബാന്ധവാന്‍

സ്വജനം ഹി കഥം ഹത്വാ സുഖിനഃ സ്യാമ മാധവ ൩൬


യദ്യപ്യേതേ ന പശ്യന്തി ലോഭോപഹതചേതസഃ

കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം മിത്രദ്രോഹേ ച പാതകം ൩൭


കഥം ന ജ്ഞേയമസ്മാഭിഃ പാപാദസ്മാന്നിവര്‍ത്തിതും

കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം പ്രപശ്യദ്ഭിര്‍ജനാര്‍ദന ൩൮


കുലക്ഷയേ പ്രണശ്യന്തി കുലധര്‍മാഃ സനാതനാഃ

ധര്‍മേ നഷ്ടേ കുലം കൃത്സ്‌നമധര്‍മോഭിഭവത്യുത ൩൯


അധര്‍മാഭിഭവാത്കൃഷ്ണ പ്രദുഷ്യന്തി കുലസ്ത്രിയഃ

സ്ത്രീഷു ദുഷ്ടാസു വാര്‍ഷ്ണേയ ജായതേ വര്‍ണസങ്കരഃ ൪൦


സങ്കരോ നരകായൈവ കുലഘ്നാനാം കുലസ്യ ച

പതന്തി പിതരോ ഹ്യേഷാം ലുപ്തപിണ്ഡോദകക്രിയാഃ ൪൧


ദോഷൈരേതൈഃ കുലഘ്നാനാം വര്‍ണസങ്കരകാരകൈഃ

ഉത്സാദ്യന്തേ ജാതിധര്‍മാ കുലധര്‍മാശ്ച ശാശ്വതാഃ ൪൨


ഉത്സന്നകുലധര്‍മാണാം മനുഷ്യാണാം ജനാര്‍ദന

നരകേ നിയതം വാസോ ഭവതീത്യനുശുശ്രുമ ൪൩


അഹോ ബത മഹത്പാപം കര്‍തും വ്യവസിതാ വയം

യദ്രാജ്യസുഖലോഭേന ഹന്തും സ്വജനമുദ്യതാഃ ൪൪


യദി മാമ-പ്രതീകാരമശസ്ത്രം ശസ്ത്രപാണയഃ

ധാര്‍തരാഷ്ട്രാ രണേ ഹന്യുസ്തന്മേ ക്ഷേമതരം ഭവേത് ൪൫


സഞ്ജയ ഉവാച


ഏവമുക്ത്വാര്‍ജുനഃ സംഖ്യേ രഥോപസ്ഥ ഉപാവിശത്

വിസൃജ്യ സശരം ചാപം ശോകസംവിഗ്നമാനസഃ ൪൬


ഇതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസുപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം

യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്‍ജുന സംവാദേ

അര്‍ജുനവിഷാദയോഗോ നാമ പ്രഥമോദ്ധ്യായഃ സമാപ്തഃ


ശ്രീ ഭഗവദ് ഗീത സൂചിക