അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട് - സുന്ദരകാണ്ഡം - ഹനുമാന്റെ ഹിതോപദേശം
വിക്കിഗ്രന്ഥശാല സംരംഭത്തില്‍ നിന്ന്

“സ്ഫുട വചനമതിവിശദ മിതി ശൃണു ജളപ്രഭോ!

പൂജ്യനാം രാമദൂതന്‍ ഞാനറിക നീ

ഭുവനപതി മമപതി പുരന്ദരപൂജിതന്‍

പുണ്യപുരുഷന്‍ പുരുഷോത്തമന്‍ പരന്‍

ഭുജഗകുലപതിശയനമലനഖിലേശ്വരന്‍

പൂര്‍വ്വദേവാരാതി ഭുക്തിമുക്തിപ്രദന്‍ 970

പുരമഥനഹൃദയമണിനിലയനനിവാസിയാം

ഭൂതേശസേവിതന്‍ ഭൂതപഞ്ചാത്മകന്‍

ഭുജകുലരിപുമണിരഥദ്ധ്വജന്‍ മാധവന്‍

ഭൂപതിഭൂതിവിഭൂഷണസമ്മിതന്‍

നിജജനകവചനമതുസത്യമാക്കീടുവാന്‍

നിര്‍മ്മലന്‍ കാനനത്തിന്നു പുറപ്പെട്ടു

ജനകജയുമവരജനുമായ് മരുവുന്ന നാള്‍

ചെന്നു നീ ജാനകിയെക്കട്ടുകൊണ്ടീലേ

തവ മരണമിഹവരുവതിന്നൊരു കാരണം

താമരസോത്ഭവകല്പിതം കേവലം 980

തദനു ദശരഥതനയനും മതംഗാശ്രമേ

താപേന തമ്പിയുമായ് ഗമിച്ചീടിനാന്‍

തപനതനയനൊടനലസാക്ഷിയായ് സഖ്യവും

താല്പര്യമുള്‍ക്കൊണ്ടു ചെയ്തോരനന്തരം

അമരപതിസുതനെയൊരു ബാണേന കൊന്നുട

നര്‍ക്കാത്മജന്നു കിഷ്കിന്ധയും നല്‍കീടിനാന്‍

അടിമലരിലവനമനമഴകിനൊടു ചെയ്തവ-

നാധിപത്യം കൊടുത്താധി തീര്‍ത്തീടിനാന്‍

അതിനവനുമവനിതനയാന്വേഷണത്തിനാ-

യാശകള്‍ തോറുമേകൈക നൂറായിരം 990

പ്ലവഗകുലപരിവൃഢരെ ലഖുതരമയച്ചതി-

ലേകനഹമിഹവന്നു കണ്ടീടിനേന്‍

വനജവിടപികളെയുടനുടനിഹ തകര്‍ത്തതും

വാനരവംശ പ്രകൃതിശീലം വിഭോ!

ഇകലില്‍ നിശിചരവരരെയൊക്കെ മുടിച്ചതു-

മെന്നെ വധിപ്പതിന്നായ് വന്ന കാരണം

മരണഭയമകതളിരിലില്ലയാതേ ഭുവി

മറ്റൊരു ജന്തുക്കളില്ലെന്നു നിര്‍ണ്ണയം

ദശവദന ! സമരഭുവി ദേഹരക്ഷാര്‍ത്ഥമായ്

ത്വദ്ഭൃത്യവര്‍ഗ്ഗത്തെ നിഗ്രഹിച്ചേനഹം 1000

ദശനിയുതശതവയസി ജീര്‍ണ്ണമെന്നാകിലും

ദേഹികള്‍ക്കേറ്റം പ്രിയം ദേഹമോര്‍ക്ക നീ

തവ തനയകരഗളിത വിധിവിശിഖപാശേന

തത്ര ഞാന്‍ ബദ്ധനായേനൊരു കാല്‍ക്ഷണം

കമലഭവമുഖസുരവരപ്രഭാവേന മേ

കായത്തിനേതുമേ പീഡയുണ്ടായ്‌വരാ

പരിഭവമൊരു പൊഴുതു മരണവുമകപ്പെടാ

ബദ്ധഭാവേന വന്നീടിനേനത്ര ഞാന്‍

അതിനുമിതുപൊഴുതിലൊരു കാരണമുണ്ടുകേ-

ളദ്യഹിതം തവ വക്തുമുദ്യുക്തനായ് 1010

അകതളിരിലറിവു കുറയുന്നവര്‍ക്കേറ്റമു

ള്ളജ്ഞാനമൊക്കെ നീക്കേണം ബുധജനം

അതുജഗതി കരുതു കരുണാത്മനാം ധര്‍മ്മമെ-

ന്നാത്മോപദേശമജ്ഞാനിനാം മോക്ഷദം

മനസി കരുതുക ഭുവനഗതിയെ വഴിയേ ഭവാന്‍

മഗ്നനായീടൊലാ മോഹമഹാം ബുധൌ

ത്യജമനസി ദശവദന! രാക്ഷസീം ബുദ്ധിയെ

ദൈവീം ഗതിയെസ്സമാശ്രയിച്ചീടു നീ

അതു ജനനമരണ ഭയനാശിനീ നിര്‍ണ്ണയ-

മന്യയായുള്ളതു സംസാര കാരിണി 1020

അമൃതഘനവിമലപരമാത്മബോധോചിത-

മത്യുത്തമാന്വയോദ് ഭൂതനല്ലോ ഭവാന്‍

കളക തവ ഹൃദി സപദി തത്ത്വബോധേന നീ

കാമകോപദ്വേഷലോഭമോഹാദികള്‍

കമലഭവസുതതനയ നന്ദനനാകയാല്‍

കര്‍ബുരഭാവം പരിഗ്രഹിയായ്ക നീ

ദനുജസുര മനുജഖഗമൃഗഭുജഗഭേദേന

ദേഹാത്മബുദ്ധിയെസ്സന്ത്യജിച്ചീടു നീ

പ്രകൃതിഗുണപരവശതയാ ബദ്ധനായ്‌വരും

പ്രാണദേഹങ്ങളാത്മാവല്ലറികെടോ! 1030

അമൃതമയനജനമലനദ്വയനവ്യയ-

നാനന്ദപൂര്‍ണ്ണനേകന്‍ പരന്‍ കേവലന്‍

നിരുപമമനമേയനവ്യക്തന്‍ നിരാകുലന്‍

നിര്‍ഗ്ഗുണന്‍ നിഷ്കളങ്കന്‍ നിര്‍മ്മമന്‍ നിര്‍മ്മലന്‍

നിഗമവരനിലയനനന്തനാദ്യന്‍ വിഭു

നിത്യന്‍ നിരാകാരനാത്മാ പരബ്രഹ്മം

വിധിഹരിഹരാദികള്‍ക്കും തിരിയാതവന്‍

വേദാന്തവേദ്യനവേദ്യനജ്ഞാനിനാം

സകലജഗദിദമറിക മായാമയം പ്രഭോ!

സച്ചിന്മയം സത്യബോധം സതാതനം 1040

ജഡമഖിലജഗദിദമനിത്യമറിക നീ

ജന്മജരാമരണാദി ദുഃഖാന്വിതം

അറിവതിനു പണിപരമ പുരുഷ മറിമായങ്ങ-

ളാത്മാനമാത്മനാ കണ്ടു തെളിക നീ

പരമഗതി വരുവതിനു പരമൊരുപദേശവും

പാര്‍ത്തുകേട്ടീടു ചൊല്ലിത്തരുന്നുണ്ടു ഞാന്‍

അനവരതമകതളിരിലമിതഹരിഭക്തികൊ-

ണ്ടാത്മവിശുദ്ധി വരുമെന്നു നിര്‍ണ്ണയം

അകമലരുമഘമകലുമളവതി വിശുദ്ധമാ-

യാശു തത്ത്വജ്ഞാനവുമുദിക്കും ദൃഢം 1050

വിമലതര മനസി ഭഗവത്തത്ത്വ വിജ്ഞാന-

വിശ്വാസകേവലാനന്ദാനുഭൂതിയാല്‍

രജനിചരവനദഹനമന്ത്രാക്ഷരദ്വയം

രാമരാമേതി സദിവ ജപിക്കയും

രതി സപദി നിജഹൃദി വിഹായ നിത്യം മുദാ

രാമപാദ ധ്യാനമുള്ളിലുറയ്ക്കയും

അറിവുചെറുതകതളിരിലൊരു പുരുഷനുണ്ടെങ്കി-

ലാഹന്ത! വേണ്ടുന്നതാകയാലാശു നീ

ഭജഭവ ഭയാപഹം ഭക്തലോകപ്രിയം

ഭാനുകോടിപ്രഭം വിഷുപദാംബുജം 1060

മധുമഥനചരണസരസിജയുഗളമാശു നീ

മൌഢ്യം കളഞ്ഞു ഭജിച്ചുകൊണ്ടീടെടോ!

കുസൃതികളുമിനി മനസി കനിവൊടു കളഞ്ഞു വൈ-

കുണ്ഠലോകം ഗമിപ്പാന്‍ വഴിനോക്കു നീ

പരധന കളത്രമോഹ്ന നിത്യം വൃഥാ

പാപമാര്‍ജ്ജിച്ചു കീഴ്പോട്ടു വീണിടൊലാ

നളിനദലനയനമഖിലേശ്വരം മാധവം

നാരായണം ശരണാഗത വത്സലം

പരമപുരുഷം പരമാത്മാനമദ്വയം

ഭക്തിവിശ്വാസേന സേവിക്ക സന്തതം 1070

ശരണമിതി ചരണകമലേ പതിച്ചീടെടോ!

ശത്രുഭാവത്തെ ത്യജിച്ചു സന്തുഷ്ടനായ്

കലുഷമനവധി ഝടിതി ചെയ്തിതെന്നാകിലും

കാരുണ്യമീവണ്ണമില്ല മറ്റാര്‍ക്കുമോ

രഘുപതിയെ മനസി കരുതുകിലവനു ഭൂതലേ

രണ്ടാമതുണ്ടാകയില്ല ജന്മം സഖേ!

സനകമുഖമുനികള്‍ വചനങ്ങളിതോര്‍ക്കെടോ

സത്യം മയോക്തം വിരിഞ്ചാദി സമ്മതം“

അമൃതസമവചനമിതിപവനതനയോദിത-

മത്യന്തരോഷേണ കേട്ടു ദശാനനന്‍ 1080

നയനമിരുപതിലുമഥ കനല്‍ ചിതറുമാറുടന്‍

നന്നായുരുട്ടിമിഴിച്ചു ചൊല്ലീടിനാന്‍

തിലസദൃശമിവനെയിനി വെട്ടിനുറുക്കുവിന്‍

ധിക്കാരമിത്ര കണ്ടീല മറ്റാര്‍ക്കുമേ

മമ നികടഭുവി വടിവൊടൊപ്പമിരുന്നു മാം

മറ്റൊരു ജന്തുക്കളിങ്ങനെ ചൊല്ലുമോ?

ഭയവുമൊരുവിനയവുമിവന്നു കാണ്മാനില്ല

പാപിയായോരു ദുഷ്ടാത്മാശഠനിവന്‍

കഥയമമ കഥയമ രാമനെന്നാരു ചൊല്‍?

കാനനവാസി, സുഗ്രീവനെന്നാരെടോ? 1090

അവരെയുമനന്തരം ജാനകി തന്നെയു-

മത്യന്ത ദുഷ്ടനാം നിന്നെയും കൊല്ലുവന്‍”

ദശവദന വചനമിതി കേട്ടു കോപം പൂണ്ടു

ദന്തം കടിച്ചു കപീന്ദ്രനും ചൊല്ലിനാന്‍!

“നിനവു തവ മനസി പെരുതെത്രയും നന്നു നീ

നിന്നോടെതിരൊരു നൂറുനൂറായിരം

രജനിചരകുലപതികളായ് ഞെളിഞ്ഞുള്ളൊരു

രാവണന്മാരൊരുമിച്ചെതിര്‍ത്തീടിലും

നിയതമിതുമമ ചെറുവിരല്ക്കു പോരാ പിന്നെ

നീയെന്തു ചെയ്യുന്നിതെന്നോടു കശ്മല!” 1100

പവനസുത വചനമിതു കേട്ടു ദശാസ്യനും

പാര്‍ശ്വസ്ഥിതന്മാരൊടാശു ചൊല്ലീടിനാന്‍!

“ഇവിടെ നിശിചരരൊരുവരായുധപാണിയാ-

യില്ലയോ കള്ളനെക്കൊല്ലുവാന്‍ ചൊല്ലുവിന്‍”

അതുപൊഴുതിലൊരുവനവനോടടുത്തീടിനാ-

നപ്പോള്‍ വിഭീഷണന്‍ ചൊല്ലിനാന്‍ മെല്ലവേ!

“അരുതരുതു ദുരിതമിതു ദൂതനെക്കൊല്ലുകെ-

ന്നാര്‍ക്കടുത്തൂ നൃപന്മാര്‍ക്കു ചൊല്ലീടുവിന്‍

ഇവനെ വയമിവിടെ വിരവോടു കൊന്നീടിനാ-

ലെങ്ങനെയങ്ങറിയുന്നിതു രാഘവന്‍ 1110

അതിനുപുനരിവനൊരടയാളമുണ്ടാക്കിനാ-

മങ്ങയയ്ക്കേണമതല്ലോ നൃപോചിതം ?“

ഇതിസദസി ദശവദന സഹജവചനേന താ-

നെങ്കിലതങ്ങനെ ചെയ്കെന്നു ചൊല്ലിനാന്‍.